Cùng ACC Long An, chúng ta sẽ tìm hiểu về những nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động, một yếu tố quan trọng đảm bảo quyền lợi cho cả người lao động và người sử dụng lao động. Việc tuân thủ các nguyên tắc này không chỉ giúp hợp đồng lao động hợp pháp mà còn tạo nền tảng cho mối quan hệ lao động bền vững. Hãy cùng khám phá chi tiết các quy định pháp luật liên quan.

1. Những nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động là văn bản thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, quy định quyền và nghĩa vụ của các bên. Để đảm bảo hợp đồng được giao kết đúng pháp luật, các nguyên tắc cơ bản cần được tuân thủ nghiêm ngặt. Dưới đây là những nguyên tắc quan trọng theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quan hệ lao động.

• Tự do, tự nguyện, bình đẳng: Theo Điều 15 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động phải được giao kết trên cơ sở tự nguyện, không ép buộc. Các bên có quyền thỏa thuận về nội dung hợp đồng, nhưng không được vi phạm quy định pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội. Ví dụ, người sử dụng lao động không thể ép người lao động ký hợp đồng với mức lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. 
• Thành thật, thiện chí: Các bên phải cung cấp thông tin trung thực khi giao kết hợp đồng. Điều này bao gồm việc người lao động cung cấp chính xác thông tin về trình độ, kinh nghiệm, và người sử dụng lao động công khai rõ ràng về điều kiện làm việc, lương thưởng. Việc che giấu thông tin có thể dẫn đến tranh chấp hoặc hợp đồng bị vô hiệu. 
• Tuân thủ pháp luật và thỏa ước lao động tập thể: Hợp đồng lao động không được chứa các điều khoản trái với quy định của Bộ luật Lao động 2019 hoặc thỏa ước lao động tập thể áp dụng tại doanh nghiệp. Ví dụ, thời gian thử việc không được vượt quá 180 ngày đối với công việc quản lý, như quy định tại Điều 26 Bộ luật Lao động 2019. 
• Bảo vệ quyền lợi của người lao động: Nội dung hợp đồng phải đảm bảo các quyền lợi cơ bản của người lao động, như lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, và thời gian nghỉ ngơi. Theo Điều 90 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương trong hợp đồng không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định. 
• Giao kết bằng văn bản (trừ một số trường hợp): Điều 14 Bộ luật Lao động 2019 yêu cầu hợp đồng lao động phải được lập thành văn bản, trừ hợp đồng dưới 1 tháng có thể giao kết bằng lời nói. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp này, các bên vẫn phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản về quyền và nghĩa vụ. 

2. Quy trình giao kết hợp đồng lao động

Quy trình giao kết hợp đồng lao động cần được thực hiện đúng trình tự để đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch. Dưới đây là các bước cụ thể, được xây dựng dựa trên quy định pháp luật và thực tiễn tại Việt Nam.

• Bước 1: Thỏa thuận về nội dung hợp đồng
  Trước khi ký kết, các bên cần thảo luận rõ ràng về các điều khoản, bao gồm công việc, mức lương, thời gian làm việc, và các chế độ phúc lợi. Theo Điều 15 Bộ luật Lao động 2019, nội dung hợp đồng phải bao gồm các thông tin cơ bản như tên, địa chỉ của các bên, mô tả công việc, và quyền lợi bảo hiểm. Việc thỏa thuận này cần được ghi lại để tránh tranh chấp sau này. 
• Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ và kiểm tra thông tin
  Người lao động cần cung cấp các giấy tờ như chứng minh nhân dân/căn cước công dân, sơ yếu lý lịch, và các bằng cấp liên quan. Người sử dụng lao động có trách nhiệm kiểm tra tính xác thực của các giấy tờ này. Đồng thời, doanh nghiệp phải cung cấp thông tin về điều kiện làm việc, nội quy lao động, và các chính sách liên quan. 
• Bước 3: Soạn thảo và ký kết hợp đồng
  Hợp đồng lao động cần được soạn thảo rõ ràng, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, và tuân thủ mẫu hợp đồng theo quy định của pháp luật. Sau khi cả hai bên đồng ý với nội dung, hợp đồng được ký kết và mỗi bên giữ một bản. Theo Điều 16 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng có hiệu lực từ ngày ký hoặc ngày các bên thỏa thuận. 
• Bước 4: Lưu trữ và đăng ký hợp đồng
  Sau khi ký, hợp đồng cần được lưu trữ cẩn thận. Đối với hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên, người sử dụng lao động phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động và đăng ký hợp đồng với cơ quan bảo hiểm theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014. 

3. Những lưu ý khi giao kết hợp đồng lao động

Việc giao kết hợp đồng lao động không chỉ dừng lại ở việc ký kết văn bản mà còn đòi hỏi sự cẩn trọng để tránh các rủi ro pháp lý. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng mà cả người lao động và người sử dụng lao động cần ghi nhớ.

• Kiểm tra kỹ các điều khoản hợp đồng: Trước khi ký, người lao động nên đọc kỹ các điều khoản, đặc biệt là những nội dung liên quan đến lương, thưởng, thời gian làm việc, và điều kiện chấm dứt hợp đồng. Một số doanh nghiệp có thể đưa vào các điều khoản bất lợi, như phạt tiền khi nghỉ việc, vốn không được pháp luật cho phép. 
• Thỏa thuận về thời gian thử việc: Nếu có thời gian thử việc, các bên cần thỏa thuận rõ về thời gian và mức lương thử việc. Theo Điều 24 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương thử việc phải bằng ít nhất 85% tiền lương làm việc chính thức, và thời gian thử việc không được kéo dài quá mức quy định. 
• Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ: Cả hai bên cần nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình theo hợp đồng và pháp luật. Ví dụ, người lao động có quyền yêu cầu cung cấp nội quy lao động, trong khi người sử dụng lao động phải đảm bảo điều kiện làm việc an toàn theo Điều 137 Bộ luật Lao động 2019. 
• Tư vấn pháp lý khi cần thiết: Trong trường hợp hợp đồng có các điều khoản phức tạp hoặc không rõ ràng, các bên nên tham khảo ý kiến từ luật sư hoặc đơn vị tư vấn pháp lý như ACC Long An. Điều này giúp đảm bảo hợp đồng không chỉ hợp pháp mà còn bảo vệ tối đa quyền lợi của các bên.

>>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ đăng ký kinh doanh tại Long An

4. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là một số câu hỏi phổ biến liên quan đến việc giao kết hợp đồng lao động, kèm theo câu trả lời chi tiết dựa trên quy định pháp luật hiện hành.

Hợp đồng lao động có bắt buộc phải lập thành văn bản không?

Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động phải được lập thành văn bản, trừ trường hợp hợp đồng dưới 1 tháng có thể giao kết bằng lời nói. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp này, các bên vẫn phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản và đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Thời gian thử việc tối đa là bao lâu?

Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định thời gian thử việc không được vượt quá 180 ngày đối với công việc quản lý, 60 ngày đối với công việc cần trình độ cao đẳng trở lên, và 30 ngày đối với các công việc khác. Lương thử việc phải đạt ít nhất 85% lương chính thức.

Hợp đồng lao động có thể bị vô hiệu trong trường hợp nào?

Theo Điều 50 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động có thể bị vô hiệu nếu chứa các điều khoản trái pháp luật, hạn chế quyền của người lao động, hoặc được ký bởi người không có thẩm quyền. Khi hợp đồng bị vô hiệu, các bên cần thương lượng để sửa đổi hoặc ký hợp đồng mới.

Người lao động có quyền từ chối ký hợp đồng không?

Người lao động hoàn toàn có quyền từ chối ký hợp đồng nếu các điều khoản không phù hợp hoặc trái pháp luật. Tuy nhiên, cần thảo luận với người sử dụng lao động để tìm giải pháp hoặc tham khảo ý kiến pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình.

>>>> Xem thêm tại đây: Tìm hiểu về ngôi chùa Lá Long An

Bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về những nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động. Việc giao kết hợp đồng lao động đúng nguyên tắc không chỉ giúp các bên tuân thủ pháp luật mà còn xây dựng mối quan hệ lao động bền vững. Nếu bạn cần hỗ trợ pháp lý hoặc tư vấn chi tiết, hãy liên hệ ACC Long An để được giải đáp nhanh chóng và chuyên nghiệp.