Chủ hộ kinh doanh đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam khi góp phần tạo việc làm và thúc đẩy hoạt động thương mại tại địa phương. Việc nắm rõ quyền và nghĩa vụ giúp chủ thể này vận hành hợp pháp, tránh rủi ro pháp lý không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành để hỗ trợ độc giả áp dụng đúng luật. Cùng ACC Long An tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này.

1. Quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh theo luật định

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, chủ hộ kinh doanh được trao nhiều quyền cơ bản nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Các quyền này bao gồm quyền tự do lựa chọn ngành nghề kinh doanh không thuộc danh mục cấm, quyền quyết định tổ chức quản lý hộ kinh doanh và quyền sử dụng con dấu riêng theo quy định.

Ngoài ra, chủ hộ kinh doanh có quyền thuê lao động, ký kết hợp đồng dân sự cũng như được bảo vệ quyền sở hữu tài sản góp vào hộ kinh doanh. Nghị định 168/2025/NĐ-CP bổ sung chi tiết về quyền đăng ký thay đổi thông tin hộ kinh doanh trực tuyến, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống còn năm ngày làm việc. Những quyền này được thiết kế để đảm bảo chủ hộ kinh doanh có môi trường hoạt động minh bạch và bình đẳng với các loại hình doanh nghiệp khác.

2. Các quyền cụ thể của chủ hộ kinh doanh

Chủ hộ kinh doanh được quyền góp vốn bằng tiền mặt, tài sản hoặc quyền sử dụng đất để hình thành vốn kinh doanh. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, chủ thể này có quyền phân chia lợi nhuận sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định rõ quyền được cấp giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trong thời hạn ba ngày làm việc kể từ khi nộp hồ sơ hợp lệ.

Ngoài ra, chủ hộ kinh doanh còn được quyền khiếu nại quyết định hành chính liên quan đến việc đăng ký hoặc thu hồi giấy chứng nhận. Quyền tiếp cận thông tin về chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh cũng được ghi nhận, bao gồm các chương trình đào tạo kỹ năng và tiếp cận vốn vay ưu đãi. Những quyền này giúp chủ hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc mở rộng quy mô hoạt động.

Xem thêm: Cách ghi ngành nghề hộ kinh doanh chuẩn theo quy định

3. Nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh theo quy định pháp luật

Chủ hộ kinh doanh phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký kinh doanh đúng địa điểm và ngành nghề đã cam kết. Luật Doanh nghiệp 2020 yêu cầu chủ thể này nộp thuế thu nhập cá nhân và các loại thuế khác theo quy định của pháp luật thuế. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định nghĩa vụ báo cáo thay đổi thông tin trong vòng mười ngày làm việc khi có sự biến động về địa chỉ hoặc ngành nghề.

Ngoài ra, chủ hộ kinh doanh có nghĩa vụ đảm bảo chất lượng hàng hóa, dịch vụ và chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu gây ra cho khách hàng. Nghĩa vụ bảo vệ môi trường và tuân thủ quy định về an toàn lao động cũng được nhấn mạnh, đặc biệt với các hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực sản xuất. Việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ này giúp chủ hộ kinh doanh duy trì uy tín và tránh bị xử phạt hành chính.

Xem thêm: Các ngành nghề đăng ký kinh doanh hộ cá thể phổ biến

4. Hướng dẫn thực hiện quyền và nghĩa vụ trong thực tiễn

Để thực hiện quyền đăng ký thay đổi thông tin, chủ hộ kinh doanh cần chuẩn bị hồ sơ gồm đơn đề nghị, bản sao giấy chứng nhận đăng ký hiện tại và giấy tờ chứng minh thay đổi.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ

Nộp hồ sơ trực tiếp tại Phòng Tài chính – Kế hoạch hoặc qua cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 2: Nộp hồ sơ và nhận giấy biên nhận

Cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính hợp lệ trong vòng hai ngày làm việc.

Bước 3: Nhận kết quả

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới được cấp sau năm ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ.

Bước 4: Thực hiện nghĩa vụ báo cáo thuế

Sau khi thay đổi, chủ hộ kinh doanh phải cập nhật thông tin với cơ quan thuế trong mười ngày để tránh bị xử phạt. Việc tuân thủ quy trình này giúp chủ hộ kinh doanh duy trì hoạt động liên tục và hợp pháp.

5. Câu hỏi thường gặp

Chủ hộ kinh doanh có được chuyển nhượng toàn bộ quyền kinh doanh không?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh có thể chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần quyền kinh doanh cho cá nhân khác thông qua hợp đồng dân sự. Việc chuyển nhượng phải được đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn mười ngày làm việc. Quá trình này đảm bảo quyền lợi của cả hai bên và duy trì tính liên tục của hoạt động kinh doanh.

Chủ hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm đến mức nào khi vi phạm nghĩa vụ thuế?

Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ thuế chưa thanh toán. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định mức phạt hành chính từ năm triệu đến hai mươi triệu đồng tùy theo mức độ vi phạm. Chủ thể cần nộp phạt và tiền thuế chậm nhất trong ba mươi ngày để tránh bị cưỡng chế thi hành.

Chủ hộ kinh doanh có quyền khiếu nại quyết định thu hồi giấy chứng nhận không?

Chủ hộ kinh doanh có quyền khiếu nại quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trong vòng sáu mươi ngày kể từ ngày nhận quyết định. Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định cơ quan có thẩm quyền phải giải quyết khiếu nại trong ba mươi ngày. Nếu không đồng ý với kết quả, chủ hộ kinh doanh có thể khởi kiện ra tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.

chủ hộ kinh doanh cần nắm vững các quy định để vận hành hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ không chỉ bảo vệ lợi ích cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thủ tục pháp lý chuyên nghiệp.