Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế quốc gia, góp phần tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Những doanh nghiệp này thường linh hoạt, dễ thích ứng với thị trường, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức về nguồn lực. Cùng ACC Long An khám phá sâu hơn về chủ đề này.

1. Các đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ được pháp luật Việt Nam định nghĩa rõ ràng dựa trên các tiêu chí cụ thể về quy mô lao động, vốn và doanh thu, nhằm hỗ trợ phát triển bền vững. Theo Điều 4 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, với số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người, đồng thời đáp ứng một trong hai điều kiện: tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng.

Những đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ này nhấn mạnh vào quy mô hạn chế, giúp chúng dễ dàng tiếp cận các chính sách ưu đãi từ nhà nước. Ngoài ra, chúng đóng góp lớn vào nền kinh tế bằng cách tạo việc làm cho hàng triệu lao động, đặc biệt ở khu vực nông thôn và đô thị hóa. Tuy nhiên, đặc điểm này cũng đòi hỏi sự hỗ trợ về tài chính và công nghệ để vượt qua rào cản cạnh tranh từ doanh nghiệp lớn.

2. Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo lĩnh vực hoạt động

Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định chi tiết tại Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, thay thế Nghị định 39/2018/NĐ-CP, dựa trên ba lĩnh vực chính: nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ.

• Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản: Doanh nghiệp siêu nhỏ có lao động không quá 10 người, vốn không quá 3 tỷ đồng hoặc doanh thu không quá 10 tỷ đồng; doanh nghiệp nhỏ có lao động không quá 100 người, vốn không quá 20 tỷ đồng hoặc doanh thu không quá 50 tỷ đồng; doanh nghiệp vừa có lao động không quá 200 người, vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc doanh thu không quá 200 tỷ đồng.
• Lĩnh vực công nghiệp và xây dựng: Doanh nghiệp siêu nhỏ giới hạn lao động ở 20 người, vốn 6 tỷ đồng hoặc doanh thu 20 tỷ đồng; doanh nghiệp nhỏ lên đến 100 lao động, vốn 50 tỷ đồng hoặc doanh thu 100 tỷ đồng; doanh nghiệp vừa đạt 200 lao động, vốn 200 tỷ đồng hoặc doanh thu 300 tỷ đồng. Đặc điểm nổi bật là nhu cầu vốn đầu tư ban đầu cao nhưng khả năng mở rộng linh hoạt nhờ công nghệ đơn giản.
• Lĩnh vực thương mại và dịch vụ: Tiêu chí tương tự lĩnh vực công nghiệp nhưng với vốn và doanh thu thấp hơn, như doanh nghiệp siêu nhỏ có lao động không quá 10 người, vốn 3 tỷ đồng hoặc doanh thu 10 tỷ đồng. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng khởi nghiệp với chi phí thấp, tận dụng mạng lưới địa phương.

Xem thêm: Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa là?

3. Vai trò kinh tế – xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng góp đáng kể vào nền kinh tế Việt Nam, chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp đăng ký và tạo việc làm cho hơn 70% lực lượng lao động, theo các nguyên tắc hỗ trợ tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017. Chúng thúc đẩy đổi mới sáng tạo bằng cách áp dụng công nghệ mới ở quy mô nhỏ, giúp giảm bất bình đẳng khu vực và hỗ trợ chuỗi cung ứng địa phương.

Đặc biệt, đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ như tính linh hoạt cao cho phép chúng nhanh chóng thích ứng với thay đổi thị trường, chẳng hạn như chuyển dịch sang kinh doanh trực tuyến trong đại dịch. Về mặt xã hội, chúng góp phần giảm nghèo, phát triển cộng đồng thông qua việc sử dụng lao động địa phương và bảo vệ môi trường nhờ quy mô sản xuất thân thiện.

Tuy nhiên, vai trò này đòi hỏi sự hỗ trợ từ nhà nước để khắc phục hạn chế về tiếp cận tín dụng và thị trường. Nghị định 80/2021/NĐ-CP nhấn mạnh nội dung hỗ trợ như đào tạo nguồn nhân lực và tiếp cận đất đai, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Xem thêm: Thủ tục vay vốn doanh nghiệp vừa và nhỏ

4. Các chính sách hỗ trợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 quy định các nguyên tắc hỗ trợ cơ bản, bao gồm ưu tiên nguồn lực từ ngân sách nhà nước, tín dụng ưu đãi và tư vấn pháp lý, nhằm phát huy đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh kinh tế số. Nội dung hỗ trợ được chi tiết hóa tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP, tập trung vào bốn nhóm chính: hỗ trợ tài chính, công nghệ, thị trường và phát triển nguồn nhân lực.

Ngoài ra, chương trình đào tạo miễn phí về quản lý và công nghệ số được triển khai, phù hợp với quy mô lao động nhỏ, nâng cao hiệu quả hoạt động. Về tiếp cận thị trường, nhà nước hỗ trợ tham gia hội chợ và xuất khẩu, giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ mở rộng mạng lưới mà không cần đầu tư lớn.

5. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định dựa trên tiêu chí nào?

Theo Điều 4 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, tiêu chí chính bao gồm số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người.

Làm thế nào để phân biệt doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa?

Phân biệt dựa trên quy mô theo từng lĩnh vực tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP, ví dụ trong thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp siêu nhỏ có lao động không quá 10 người và doanh thu không quá 10 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp vừa lên đến 200 lao động và 300 tỷ đồng doanh thu.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ những gì từ nhà nước?

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 quy định hỗ trợ về tín dụng ưu đãi, đào tạo lao động, tiếp cận công nghệ và thị trường, với chi tiết tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Những hỗ trợ này nhằm khắc phục hạn chế quy mô, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ là nền tảng để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả, đồng thời tận dụng các chính sách hỗ trợ từ pháp luật. Hiểu rõ những đặc trưng này giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức và phát triển mạnh mẽ hơn. Để nhận tư vấn chuyên sâu về đăng ký và hỗ trợ, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay, đội ngũ chuyên gia sẽ đồng hành cùng bạn trên hành trình khởi nghiệp thành công.