Đăng ký doanh nghiệp và đăng ký kinh doanh là hai thủ tục pháp lý quan trọng giúp cá nhân, tổ chức hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Việc nắm rõ sự khác biệt giữa hai thủ tục này giúp chủ thể kinh doanh lựa chọn hình thức phù hợp, tránh sai sót trong quá trình thực hiện. Cùng ACC Long An tìm hiểu chi tiết để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.

1. Khái niệm đăng ký doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020

Đăng ký doanh nghiệp là thủ tục bắt buộc đối với các tổ chức kinh doanh có tư cách pháp nhân như công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp được thành lập sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp bởi cơ quan đăng ký kinh doanh. Thủ tục này xác lập tư cách pháp nhân, cho phép doanh nghiệp tham gia quan hệ dân sự, ký kết hợp đồng và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình. Việc đăng ký doanh nghiệp còn bao gồm đăng ký mã số thuế, con dấu và tài khoản ngân hàng ngay sau khi được cấp giấy chứng nhận.

2. Khái niệm đăng ký kinh doanh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP

Đăng ký kinh doanh thường áp dụng cho hộ kinh doanh cá thể hoặc các hình thức kinh doanh nhỏ lẻ không có tư cách pháp nhân riêng biệt. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về trình tự, hồ sơ đăng ký kinh doanh đối với hộ kinh doanh, bao gồm việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Thủ tục này đơn giản hơn, chủ yếu ghi nhận thông tin về chủ hộ, địa điểm kinh doanh và ngành nghề hoạt động. Hộ kinh doanh sau khi đăng ký vẫn chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của chủ hộ đối với các nghĩa vụ phát sinh.

Xem thêm: Thủ tục đăng ký kinh doanh mỹ phẩm handmade chi tiết

3. Đăng ký doanh nghiệp và đăng ký kinh doanh có gì khác nhau?

Đăng ký doanh nghiệp và đăng ký kinh doanh khác nhau rõ rệt về đối tượng áp dụng, thủ tục và hậu quả pháp lý. Đăng ký doanh nghiệp dành cho các loại hình công ty có tư cách pháp nhân theo Luật Doanh nghiệp 2020, trong khi đăng ký kinh doanh chủ yếu dành cho hộ kinh doanh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Về hồ sơ, đăng ký doanh nghiệp yêu cầu điều lệ công ty, danh sách thành viên hoặc cổ đông, trong khi đăng ký kinh doanh chỉ cần bản sao giấy tờ nhân thân của chủ hộ và địa điểm kinh doanh. Về trách nhiệm, doanh nghiệp chịu trách nhiệm hữu hạn theo vốn góp, còn hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn.

Về quy mô, doanh nghiệp có thể mở rộng dễ dàng, phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu, trong khi hộ kinh doanh bị hạn chế về số lượng lao động và phạm vi hoạt động.

Xem thêm: Có nên kinh doanh cafe nhượng quyền không?

4. Lợi ích khi thực hiện đúng thủ tục đăng ký doanh nghiệp và đăng ký kinh doanh

Thực hiện đúng đăng ký doanh nghiệp và đăng ký kinh doanh mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho chủ thể kinh doanh. Thứ nhất, hoạt động hợp pháp giúp tránh các rủi ro pháp lý như bị xử phạt hành chính hoặc đình chỉ hoạt động.

Thứ hai, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh được cấp mã số thuế để xuất hóa đơn, ký hợp đồng với đối tác trong và ngoài nước. Thứ ba, việc đăng ký đúng loại hình còn tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng, tham gia đấu thầu hoặc hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Cuối cùng, thủ tục rõ ràng giúp chủ thể dễ dàng chuyển đổi mô hình kinh doanh sau này khi quy mô phát triển.

5. Câu hỏi thường gặp

Đăng ký doanh nghiệp có bắt buộc phải có điều lệ công ty không?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, điều lệ công ty là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đối với công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần. Điều lệ quy định về tổ chức quản lý, quyền và nghĩa vụ của thành viên, cổ đông. Việc thiếu điều lệ sẽ khiến hồ sơ bị từ chối.

Hộ kinh doanh có thể chuyển sang đăng ký doanh nghiệp được không?

Hộ kinh doanh có thể chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Thủ tục chuyển đổi yêu cầu thực hiện đăng ký doanh nghiệp mới và chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh cũ để đảm bảo tính liên tục của hoạt động kinh doanh.

Thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh là bao lâu?

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cơ quan đăng ký kinh doanh phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan có trách nhiệm thông báo bằng văn bản để chủ thể bổ sung.

Đăng ký doanh nghiệp và đăng ký kinh doanh là bước khởi đầu quan trọng giúp hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ và tuân thủ pháp luật. Để được hỗ trợ chi tiết và thực hiện thủ tục nhanh chóng, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay.