Giao dịch mua bán phương tiện thủy nội địa không chỉ đơn thuần là việc trao đổi tài sản và nhận tiền. Nếu không có một bản hợp đồng mua bán phương tiện thuỷ nội địa chặt chẽ, bạn có thể đối mặt với những tranh chấp kéo dài về quyền sở hữu, tình trạng đăng kiểm hoặc nợ thuế phí cũ của phương tiện. Bài viết này ACC Long An sẽ cung cấp cho bạn mẫu hợp đồng chuẩn nhất và lộ trình pháp lý an toàn để bảo vệ quyền lợi của cả người mua lẫn người bán.

1. Hợp đồng mua bán phương tiện thủy nội địa là gì?

Hợp đồng mua bán phương tiện thủy nội địa là tài liệu pháp lý quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động vận tải đường sông ngày càng phát triển tại Việt Nam.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng mua bán phương tiện thuỷ nội địa là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán chuyển quyền sở hữu phương tiện thủy nội địa cho bên mua và bên mua trả tiền. Tài liệu này không chỉ ghi nhận giao dịch mà còn làm cơ sở để thực hiện các thủ tục hành chính liên quan, như đăng ký sang tên theo Nghị định 06/2021/NĐ-CP quy định về việc đăng ký phương tiện thủy nội địa.

Việc thiếu hợp đồng rõ ràng có thể dẫn đến tranh chấp, đặc biệt khi phương tiện liên quan đến vận tải hàng hóa hoặc hành khách. Do đó, người mua và người bán cần chú trọng soạn thảo để đảm bảo tính ràng buộc pháp lý, tránh các vấn đề phát sinh từ điều kiện kỹ thuật hoặc lịch sử sử dụng của phương tiện.

2. Điều kiện để phương tiện thủy nội địa được phép mua bán

Để phương tiện thủy nội địa được phép mua bán, phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004 (sửa đổi, bổ sung 2014). Phương tiện phải được đăng ký hợp pháp, có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (đăng kiểm) còn hiệu lực, không tranh chấp quyền sở hữu, không thế chấp hoặc vi phạm pháp luật.

Ngoài ra, phương tiện không được nợ thuế, phí liên quan và phải phù hợp với quy định về kích thước, tải trọng tại Thông tư 75/2014/TT-BGTVT quy định về đăng ký phương tiện thủy nội địa. Bên bán cần xác nhận phương tiện không có khiếu nại từ cơ quan quản lý nhà nước. Nếu phương tiện không đáp ứng, giao dịch có thể bị vô hiệu hóa theo Bộ luật Dân sự 2015, dẫn đến rủi ro pháp lý cho cả hai bên.

3. Mẫu hợp đồng mua bán phương tiện thủy nội địa chuẩn nhất

Mẫu hợp đồng mua bán phương tiện thủy nội địa dưới đây được thiết kế dựa trên các quy định pháp lý hiện hành, giúp các bên dễ dàng điền thông tin và ký kết.

Biếu mẫu bao gồm các điều khoản cơ bản về đối tượng giao dịch, giá cả, quyền và nghĩa vụ, đảm bảo tính toàn diện và dễ hiểu. Bạn có thể sử dụng trực tiếp để áp dụng cho các giao dịch thực tế.

3.1. Các nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng

Một hợp đồng mua bán phương tiện thuỷ nội địa hợp lệ phải bao gồm các yếu tố cơ bản để đảm bảo tính pháp lý và bảo vệ quyền lợi các bên. Trước hết, phần thông tin các bên cần ghi rõ họ tên, địa chỉ, số CMND/CCCD hoặc mã số doanh nghiệp của bên bán và bên mua, nhằm xác định rõ chủ thể giao dịch.

Tiếp theo, mô tả chi tiết về phương tiện, bao gồm loại hình (như tàu chở hàng, tàu khách), số hiệu đăng ký, thông số kỹ thuật như chiều dài, tải trọng, năm sản xuất, và tình trạng hiện tại, phải tuân thủ quy định tại Nghị định 24/2015/NĐ-CP về điều kiện hoạt động của phương tiện.

Giá cả và phương thức thanh toán là nội dung quan trọng, cần nêu rõ tổng giá trị, đơn vị tiền tệ (thường là VND), hình thức thanh toán (tiền mặt, chuyển khoản) và thời hạn hoàn tất. Các bên cũng phải cam kết về quyền sở hữu, xác nhận phương tiện không tranh chấp, không thế chấp hoặc vi phạm pháp luật, dựa trên quy định đăng ký tại Thông tư 75/2014/TT-BGTVT.

Ngoài ra, hợp đồng nên quy định trách nhiệm của bên bán như giao phương tiện đúng thời hạn, hỗ trợ thủ tục chuyển nhượng, và bên mua chịu trách nhiệm kiểm tra tình trạng trước khi nhận. Các điều khoản về phạt vi phạm, giải quyết tranh chấp (thường tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền) và hiệu lực hợp đồng cần được nêu rõ để tránh rủi ro.

Cuối cùng, chữ ký và ngày tháng của các bên, kèm chứng từ liên quan như giấy đăng ký phương tiện, sẽ làm hợp đồng trở nên hoàn chỉnh.

Xem thêm: Hợp đồng mua bán tài sản là gì?

3.2. Link tải file mẫu hợp đồng mua bán phương tiện thuỷ nội địa

Tải xuống PDF | Tải xuống Word 

4. Thủ tục mua bán phương tiện thủy nội địa

Sau khi ký kết hợp đồng mua bán phương tiện thủy nội địa, các bên cần thực hiện thủ tục đăng ký sang tên để cập nhật quyền sở hữu theo Nghị định 06/2021/NĐ-CP. Quy trình này đảm bảo phương tiện được sử dụng hợp pháp, tránh các vấn đề về an toàn giao thông đường thủy nội địa. Dưới đây là các bước cụ thể:

Bước 1: Ký kết và công chứng hợp đồng

Các bên ký kết hợp đồng và bắt buộc công chứng hoặc chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp xã hoặc văn phòng công chứng) theo Bộ luật Dân sự 2015, đặc biệt đối với giao dịch giữa cá nhân. Điều này làm cơ sở pháp lý cho các bước sau, tránh tranh chấp về hiệu lực hợp đồng.

Bước 2: Nộp thuế trước bạ và các loại phí liên quan

Bên mua kê khai và nộp lệ phí trước bạ tại Cơ quan thuế cơ sở theo quy định về tài sản đặc thù. Mức phí áp dụng dựa trên giá trị phương tiện tại thời điểm sang tên; doanh nghiệp cần lưu ý thời hạn nộp để tránh phạt chậm nộp. Ngoài ra, có thể phát sinh phí đăng kiểm và các khoản thuế thu nhập cá nhân nếu áp dụng.

Bước 3: Thủ tục đăng ký sang tên chủ sở hữu

Hồ sơ được nộp tại Cảng vụ đường thủy hoặc Chi cục Đăng kiểm phương tiện thủy nội địa thuộc Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, tùy theo địa bàn đăng ký ban đầu. Bên mua hoặc người được ủy quyền nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện. Thời gian tiếp nhận hồ sơ thường trong giờ hành chính, và cơ quan sẽ kiểm tra tính hợp lệ ngay tại chỗ.

Cơ quan tiếp nhận kiểm tra hồ sơ trong vòng 5-7 ngày làm việc, xác minh thông tin qua hệ thống đăng ký quốc gia. Nếu hợp lệ, họ sẽ hủy giấy đăng ký cũ và cấp mới cho bên mua, kèm tem kiểm định cập nhật theo Thông tư 75/2014/TT-BGTVT.

Thời gian trả kết quả là 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ đầy đủ; nếu chậm trễ, bên mua có quyền khiếu nại. Phí đăng ký khoảng 500.000 – 2.000.000 VND tùy loại phương tiện.

Hiện nay, thông tin phương tiện đã được tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia; khi làm thủ tục, chủ tàu cần cập nhật qua Cổng dịch vụ công của Cục Đường thủy nội địa. Giấy chứng nhận đăng kiểm thường được cấp dưới dạng bản điện tử có mã QR, bên mua nên quét mã để kiểm tra tình trạng thực tế trên hệ thống.

Sau khi nhận giấy đăng ký mới, bên mua kiểm tra phương tiện và tiến hành kiểm định an toàn nếu cần. Thủ tục này hoàn tất giúp phương tiện tham gia giao thông đường thủy nội địa mà không gặp trở ngại pháp lý. Nếu có thay đổi địa bàn hoạt động, cần thông báo thêm cho cơ quan quản lý địa phương.

5. Hồ sơ cần chuẩn bị khi thực hiện mua bán phương tiện thủy

Danh sách các loại giấy tờ chủ tàu cần chuẩn bị:

• Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện thủy nội địa (Bản gốc).
• Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (Đăng kiểm).
• Căn cước công dân và Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của bên bán.
• Hợp đồng mua bán đã soạn sẵn dự thảo.

Bên mua chuẩn bị thêm giấy tờ tùy thân và ủy quyền nếu cần. Hồ sơ phải đầy đủ để tránh bổ sung sau, theo quy định tại Nghị định 06/2021/NĐ-CP.

6. Những lưu ý quan trọng để tránh tranh chấp pháp lý

Khi ký hợp đồng mua bán phương tiện thuỷ nội địa, bên mua nên kiểm tra kỹ lịch sử phương tiện qua hệ thống đăng ký quốc gia để tránh nợ thuế hoặc tranh chấp cũ. Bên bán phải cam kết giao phương tiện đúng tình trạng mô tả và hỗ trợ thủ tục sang tên.

Tránh thanh toán toàn bộ trước khi công chứng hợp đồng. Nếu phương tiện đang vay ngân hàng, chỉ mua bán sau khi giải chấp và có thông báo văn bản từ ngân hàng. Tuân thủ nghiêm ngặt Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004 (sửa đổi 2014) để tránh vô hiệu hóa giao dịch theo Bộ luật Dân sự 2015.

7. Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc phải công chứng hợp đồng mua bán tàu không?

Theo quy định, hợp đồng mua bán phương tiện thủy nội địa của cá nhân bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền để làm căn cứ sang tên.

Tàu đang vay ngân hàng có mua bán được không?

Chỉ mua bán được sau khi đã giải chấp (xóa đăng ký giao dịch bảo đảm) tại ngân hàng và có thông báo bằng văn bản.

Mua tàu cũ có phải nộp thuế trước bạ lại không?

Có. Mỗi lần thay đổi chủ sở hữu, người mua đều phải kê khai và nộp lệ phí trước bạ theo giá trị áp dụng tại thời điểm sang tên.

Thời gian xử lý thủ tục đăng ký sang tên mất bao lâu?

Thường trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ đầy đủ, theo Nghị định 06/2021/NĐ-CP.

Phương tiện thủy nội địa có thể đăng ký điện tử không?

Có, thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, với giấy tờ điện tử và mã QR cho đăng kiểm.

Hợp đồng mua bán phương tiện thuỷ nội địa không chỉ là công cụ giao dịch mà còn là nền tảng cho các thủ tục pháp lý sau này, giúp bạn tránh rủi ro không đáng có. Để đảm bảo hợp đồng được soạn thảo chuyên nghiệp và tuân thủ đầy đủ quy định, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay. Đội ngũ luật sư của chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ từ tư vấn miễn phí, giúp giao dịch của bạn diễn ra suôn sẻ và an toàn. Đừng chần chừ, hành động ngay để bảo vệ quyền lợi!