Kinh doanh ẩm thực là một trong những lĩnh vực sôi động và tiềm năng nhất hiện nay. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với các chủ quán mới chính là mê cung thủ tục pháp lý: "Mở quán ăn có cần đăng ký kinh doanh không?" hay "Cần chuẩn bị những gì để không bị cơ quan chức năng kiểm tra?". Việc thiếu kiến thức pháp lý không chỉ dẫn đến các khoản phạt nặng mà còn có thể khiến quán bị đình chỉ hoạt động ngay lập tức. Bài viết này, ACC Long An sẽ hướng dẫn bạn từ A-Z quy trình đăng ký kinh doanh quán ăn chuẩn xác nhất.

1. Mở quán ăn có cần đăng ký kinh doanh không?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, hầu hết các hoạt động mở quán ăn đều bắt buộc phải đăng ký kinh doanh để được công nhận hợp pháp, trừ một số trường hợp kinh doanh nhỏ lẻ, không thường xuyên hoặc doanh thu thấp theo quy định địa phương. Việc này nhằm đảm bảo quản lý thuế, an toàn thực phẩm và tuân thủ pháp luật.

Đăng ký kinh doanh giúp nhà nước kiểm soát hoạt động, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và chủ quán. Nếu bạn mở quán cơm bình dân hoặc quán ăn nhỏ, hình thức hộ kinh doanh cá thể thường phù hợp nhất.

Trường hợp không cần đăng ký: Chỉ áp dụng cho kinh doanh lưu động, quà vặt với doanh thu dưới mức quy định, nhưng vẫn phải tuân thủ Luật An toàn thực phẩm 2010 về vệ sinh và trật tự đô thị. Rủi ro nếu bỏ qua: Bị phạt hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc khó mở rộng.

Lợi ích khi đăng ký bao gồm bảo hộ thương hiệu, dễ tiếp cận vốn vay và tạo niềm tin với khách hàng. Hậu quả không đăng ký có thể dẫn đến xử phạt theo quy định hiện hành, ảnh hưởng lâu dài đến sự ổn định kinh doanh.

2. Hình thức đăng ký kinh doanh phổ biến nhất cho quán ăn

Khi mở quán ăn, bạn cần chọn hình thức phù hợp với quy mô. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, có hai lựa chọn chính.

2.1. Hình thức Hộ kinh doanh cá thể (Dành cho quán ăn nhỏ, vừa)

Hộ kinh doanh cá thể phù hợp với quán ăn quy mô nhỏ, dưới 10 lao động thường xuyên, theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Thủ tục đơn giản, đăng ký tại UBND cấp xã/phường.

2.2. Hình thức Doanh nghiệp (Dành cho chuỗi nhà hàng lớn)

Doanh nghiệp (như công ty TNHH) dành cho quy mô lớn, không giới hạn lao động, theo Luật Doanh nghiệp 2020. Đăng ký tại Sở Tài chính.

Xem thêm: Kinh nghiệm mở quán cafe sân thượng thu hút khách

3. Các loại giấy phép con bắt buộc phải có khi kinh doanh quán ăn

Ngoài đăng ký kinh doanh chính, bạn cần các giấy phép con để tuân thủ pháp luật.

3.1. Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện An toàn thực phẩm

Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, mọi quán ăn phải có giấy chứng nhận này từ Ban Quản lý ATTP địa phương. Hồ sơ bao gồm đơn đề nghị, sơ đồ quy trình chế biến và giấy khám sức khỏe nhân viên.

Từ năm 2026, quản lý ATTP số hóa qua hệ thống định danh doanh nghiệp, tăng cường truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Thời hạn thường 3 năm, gia hạn trước 6 tháng.

3.2. Giấy chứng nhận đủ điều kiện Phòng cháy chữa cháy (PCCC)

Quán ăn phải đáp ứng tiêu chuẩn PCCC theo quy định pháp luật, cấp bởi Cảnh sát PCCC địa phương. Bao gồm kiểm tra hệ thống chữa cháy và sơ tán.

3.3. Giấy phép bán lẻ rượu, thuốc lá (Nếu có kinh doanh)

Nếu bán rượu hoặc thuốc lá, cần giấy phép từ cơ quan quản lý thị trường theo luật chuyên ngành.

Xem thêm: Nên thay đổi chiến lược kinh doanh vào lúc nào?

4. Quy trình và hồ sơ mở quán ăn chi tiết

Quy trình đăng ký theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, mất 3-5 ngày làm việc.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ. Bao gồm các giấy tờ sau:

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.
• Bản sao CCCD gắn chip của chủ hộ kinh doanh.
• Hợp đồng thuê mặt bằng (Đã có số nhà cụ thể).
• Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm (Hồ sơ gồm: Đơn đề nghị, sơ đồ quy trình chế biến, giấy khám sức khỏe nhân viên).

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Phòng Kinh tế thuộc UBND xã/phường.

Bước 3: Xem xét và xử lý hồ sơ trong 3-5 ngày. Bổ sung nếu cần.

Bước 4: Nhận giấy phép kinh doanh.

Bước 5: Hoàn tất thủ tục sau: Đăng ký thuế, treo biển hiệu, bảo hiểm xã hội nếu có nhân viên.

Khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền cho hộ kinh doanh, theo quy định mới để minh bạch doanh thu và hưởng ưu đãi thuế từ Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

5. Các loại thuế và phí mà chủ quán ăn phải nộp

Hộ kinh doanh nộp thuế khoán theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, bao gồm thuế môn bài, thuế GTGT và thuế TNCN dựa trên doanh thu ước tính. Doanh nghiệp nộp thuế GTGT, TNDN theo biểu thuế chuẩn.

Phí khác: Phí vệ sinh ATTP, PCCC. Đăng ký thuế ngay sau khi có giấy phép kinh doanh.

6. Mức xử phạt nếu kinh doanh quán ăn không có giấy phép

Kinh doanh quán ăn không có giấy phép (Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh) có thể bị phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hộ kinh doanh và từ 10 – 20 triệu đồng đối với doanh nghiệp. Nếu thiếu Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, mức phạt lên tới 20 – 30 triệu đồng.

7. Câu hỏi thường gặp

Mở quán ăn sáng, quán nước vỉa hè có cần đăng ký kinh doanh không?

Theo quy định, những người kinh doanh lưu động, quà vặt, doanh thu thấp không bắt buộc đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, phải đảm bảo trật tự lòng lề đường và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Giấy phép An toàn thực phẩm có thời hạn bao lâu?

Thông thường giấy phép này có thời hạn 03 năm. Bạn cần làm thủ tục gia hạn trước 06 tháng khi giấy phép hết hạn.

Không có giấy phép kinh doanh quán ăn bị phạt bao nhiêu?

Kinh doanh quán ăn không có giấy phép (đăng ký hộ kinh doanh) có thể bị phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng. Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện (như ăn uống) mà không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, mức phạt cao hơn, từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng. Ngoài ra còn bị buộc khắc phục hậu quả

Tôi có cần bằng cấp nấu ăn để mở quán không?

Pháp luật không bắt buộc bằng cấp nấu ăn khi đăng ký giấy phép, nhưng chủ quán và nhân viên phải được tập huấn và có kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Quán ăn có thể đặt tại nhà riêng mà không cần đăng ký kinh doanh không?

Không. Dù mở quán ăn tại nhà, bạn vẫn cần đăng ký kinh doanh nếu hoạt động có quy mô, có doanh thu ổn định và sử dụng lao động thường xuyên. Trừ khi bạn kinh doanh nhỏ lẻ, không thường xuyên, không có địa điểm cố định thì có thể không cần đăng ký, nhưng vẫn cần tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm.

Mở quán ăn có cần phải đăng ký kinh doanh không? Việc đăng ký kinh doanh không chỉ giúp quán hoạt động hợp pháp mà còn mang lại nhiều lợi ích khác như xây dựng lòng tin với khách hàng, dễ dàng hợp tác với nhà cung cấp và đảm bảo quyền lợi khi có tranh chấp. ACC Long An hy vọng, qua bài viết sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu hơn về Mở quán ăn có cần phải đăng ký kinh doanh không?