Nâng cao hiệu quả đầu tư công đang trở thành ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững và tối ưu hóa nguồn lực nhà nước. Với khối lượng vốn đầu tư công lớn, việc nâng cao hiệu quả không chỉ giúp giảm lãng phí mà còn mang lại lợi ích xã hội thiết thực.  Cùng ACC Long An tìm hiểu sâu hơn để áp dụng hiệu quả.

1. Các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công

Đầu tư công đóng vai trò then chốt trong việc hình thành hạ tầng kinh tế – xã hội, nhưng hiệu quả sử dụng vốn vẫn còn nhiều hạn chế như chậm giải ngân và quản lý lỏng lẻo. Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, cần tập trung vào việc hoàn thiện thể chế và chính sách theo quy định tại Luật Đầu tư công năm 2024, vốn nhấn mạnh nguyên tắc hiệu quả, tiết kiệm và minh bạch trong quản lý vốn. Cụ thể, các giải pháp bao gồm tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và nâng cao trách nhiệm của các cấp chính quyền.

Đồng thời, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư năm 2020 sẽ hỗ trợ thu hút thêm nguồn lực xã hội hóa, giảm gánh nặng ngân sách nhà nước. Ngoài ra, việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng là yếu tố then chốt, tránh tình trạng dự án treo gây lãng phí. Các công điện gần đây như Công điện số 169/CĐ-TTg ngày 21/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rõ các nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong giải ngân vốn đầu tư công năm 2025, nhằm đạt tỷ lệ giải ngân trên 95%. Những giải pháp này không chỉ dừng ở lý thuyết mà cần được triển khai đồng bộ, kết hợp với giám sát chặt chẽ từ cơ quan nhà nước để đảm bảo tính khả thi và bền vững.

2. Hoàn thiện cơ chế quản lý và giám sát đầu tư công

Việc nâng cao hiệu quả đầu tư công đòi hỏi phải xây dựng cơ chế quản lý chặt chẽ hơn, tránh tình trạng phân bổ vốn dàn trải và thiếu trọng điểm. Theo Luật Đầu tư công năm 2024, các dự án phải được đánh giá kỹ lưỡng về tính khả thi kinh tế – xã hội trước khi phê duyệt, giúp loại bỏ những dự án kém hiệu quả từ giai đoạn đầu. Giám sát là khâu quan trọng, với việc áp dụng công nghệ số hóa để theo dõi tiến độ thực hiện, giảm thiểu tham nhũng và sai sót. Công điện số 162/CĐ-TTg ngày 11/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh việc tập trung đẩy mạnh giải ngân, yêu cầu các địa phương báo cáo định kỳ và xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ.

Hơn nữa, việc tích hợp hình thức đầu tư đối tác công tư (PPP) theo Luật Đầu tư theo phương pháp đối tác công tư năm 2020 sẽ đa dạng hóa nguồn vốn, chia sẻ rủi ro giữa nhà nước và tư nhân, từ đó nâng cao chất lượng dự án. Các biện pháp này cần được thực thi nhất quán, kết hợp đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Xem thêm: Đầu tư công là gì?

3. Tăng cường giải ngân và kiểm soát chi phí dự án

Giải ngân vốn đầu tư công chậm là một trong những rào cản lớn, dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn thấp và ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng. Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, cần cải thiện quy trình giải ngân bằng cách đơn giản hóa thủ tục hành chính, như quy định tại Luật Đầu tư năm 2020, cho phép các chủ đầu tư linh hoạt hơn trong điều chỉnh kế hoạch. Các địa phương nên ưu tiên các dự án trọng điểm quốc gia, đồng thời áp dụng biện pháp kiểm soát chi phí chặt chẽ để tránh đội vốn không cần thiết.

Công điện số 169/CĐ-TTg ngày 21/9/2025 đã chỉ đạo cụ thể về việc thúc đẩy giải ngân, bao gồm việc phân bổ vốn kịp thời và xử lý dứt điểm các vướng mắc về thủ tục. Bên cạnh đó, việc tăng cường kiểm toán độc lập sẽ giúp phát hiện sớm các bất cập, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao tốc độ thực hiện mà còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo động lực cho các dự án tiếp theo.

Xem thêm: Vốn đầu tư công là gì?

4. Vai trò của hợp tác công tư và cải thiện môi trường đầu tư

Hình thức hợp tác công tư (PPP) đang nổi lên như một giải pháp hiệu quả để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng lớn như giao thông và năng lượng. Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư năm 2020 quy định rõ khung pháp lý cho việc lựa chọn nhà đầu tư tư nhân, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong đấu thầu. Bằng cách thu hút vốn tư nhân, nhà nước có thể

giảm áp lực ngân sách, đồng thời tận dụng kinh nghiệm quản lý chuyên nghiệp từ khu vực tư. Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, theo hướng dẫn từ Luật Đầu tư năm 2020, bao gồm việc rút ngắn thời gian cấp phép và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, sẽ khuyến khích sự tham gia rộng rãi hơn. Công điện số 162/CĐ-TTg ngày 11/9/2025 cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh PPP để bổ sung nguồn lực cho đầu tư công. Tổng thể, các giải pháp này tạo nên hệ thống đồng bộ, giúp đầu tư công không chỉ hiệu quả về tài chính mà còn mang lại giá trị xã hội cao.

5. Câu hỏi thường gặp

Đầu tư công là gì và tại sao cần nâng cao hiệu quả?

Đầu tư công là việc sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện các dự án phát triển kinh tế – xã hội, theo quy định tại Luật Đầu tư công năm 2024. Việc nâng cao hiệu quả đầu tư công cần thiết để tránh lãng phí, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng tối ưu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống nhân dân. Các văn bản như Công điện số 169/CĐ-TTg ngày 21/9/2025 đã chỉ ra rằng hiệu quả thấp dẫn đến chậm trễ phát triển hạ tầng, ảnh hưởng đến mục tiêu quốc gia. Do đó, các giải pháp đồng bộ là chìa khóa để khắc phục.

Làm thế nào để đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công?

Để đẩy nhanh giải ngân, cần tuân thủ các chỉ đạo tại Công điện số 162/CĐ-TTg ngày 11/9/2025, bao gồm đơn giản hóa thủ tục và tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư. Các bộ, ngành phải phối hợp chặt chẽ với địa phương để giải quyết vướng mắc về giải phóng mặt bằng và phê duyệt. Theo Luật Đầu tư công năm 2024, việc áp dụng công nghệ theo dõi tiến độ sẽ giúp giám sát realtime, giảm thiểu chậm trễ. Kết quả mong đợi là đạt tỷ lệ giải ngân cao, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công tổng thể.

Hợp tác công tư (PPP) có lợi ích gì cho đầu tư công?

Hợp tác công tư theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư năm 2020 mang lại lợi ích như chia sẻ rủi ro, thu hút vốn tư nhân và nâng cao chất lượng dự án. Nhà nước giảm gánh nặng ngân sách trong khi tư nhân đóng góp công nghệ và quản lý hiệu quả. Các dự án PPP thường hoàn thành nhanh hơn, giúp nâng cao hiệu quả đầu tư công bằng cách đa dạng hóa nguồn lực. Tuy nhiên, cần đảm bảo minh bạch để tránh rủi ro pháp lý.

Nâng cao hiệu quả đầu tư công không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn đòi hỏi sự tham gia tích cực từ doanh nghiệp và cộng đồng. Việc áp dụng các giải pháp đồng bộ từ pháp luật sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho nền kinh tế. Để nhận được tư vấn chuyên sâu về các quy định liên quan, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay.