Người đại diện theo pháp luật đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức trước pháp luật. Việc nắm rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp, cơ quan và cá nhân tránh rủi ro pháp lý khi giao dịch, ký kết hợp đồng hay tham gia tố tụng. Hiểu đúng quy định không chỉ bảo vệ lợi ích hợp pháp mà còn đảm bảo hoạt động tuân thủ pháp luật. Cùng ACC Long An tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Người đại diện theo pháp luật là gì? Tìm hiểu

Người đại diện theo pháp luật là cá nhân được quy định tại văn bản pháp luật hoặc được cơ quan, tổ chức, cá nhân ủy quyền để nhân danh và thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ thể đó. Theo Bộ luật Dân sự 2015, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân là cá nhân được pháp nhân chỉ định hoặc được quy định tại điều lệ.

Trong trường hợp doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp 2020 quy định rõ người đại diện theo pháp luật là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp. Khái niệm này đảm bảo mọi hoạt động pháp lý của tổ chức đều có người chịu trách nhiệm trực tiếp, tạo cơ sở cho việc xác định thẩm quyền ký kết văn bản và tham gia tố tụng. Việc xác định đúng người đại diện theo pháp luật giúp các bên giao dịch yên tâm về tính hợp pháp của giao dịch.

2. Vai trò của người đại diện theo pháp luật trong doanh nghiệp

Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm điều hành và đại diện cho doanh nghiệp trong mọi quan hệ pháp lý. Vai trò này thể hiện qua việc ký kết hợp đồng, thực hiện nghĩa vụ thuế, tham gia tố tụng dân sự, hành chính hoặc hình sự khi doanh nghiệp là đương sự.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật có thẩm quyền nhân danh doanh nghiệp thực hiện các công việc liên quan đến thành lập, quản lý và hoạt động kinh doanh. Đồng thời, Bộ luật Dân sự 2015 quy định người đại diện theo pháp luật phải hành động vì lợi ích của pháp nhân và chịu trách nhiệm về các hành vi của mình trong phạm vi đại diện. Vai trò này giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động liên tục, bảo vệ quyền lợi trước cơ quan nhà nước và đối tác kinh doanh.

Xem thêm: Người theo đại diện pháp luật là người nước ngoài được không?

3. Quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật

Người đại diện theo pháp luật được trao quyền nhân danh chủ thể thực hiện các giao dịch dân sự, hành chính và tố tụng. Quyền hạn bao gồm ký kết hợp đồng, tiếp nhận tài sản, thực hiện nghĩa vụ tài chính và đại diện tại tòa án. Nghĩa vụ tương ứng là phải hành động trung thực, vì lợi ích của chủ thể được đại diện, tuân thủ pháp luật và điều lệ.

Bộ luật Dân sự 2015 quy định người đại diện theo pháp luật không được thực hiện giao dịch nếu có xung đột lợi ích với chủ thể được đại diện. Luật Doanh nghiệp 2020 bổ sung nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin và chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi vi phạm. Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ giúp duy trì uy tín và giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Xem thêm: Chủ sở hữu và người đại diện theo pháp luật có giống nhau?

4. Cách xác định người đại diện theo pháp luật theo quy định hiện hành

Việc xác định người đại diện theo pháp luật được thực hiện dựa trên hai văn bản chính là Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Doanh nghiệp 2020. Đối với doanh nghiệp, điều lệ công ty hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ghi nhận danh tính người đại diện theo pháp luật. Nếu doanh nghiệp có nhiều người đại diện theo pháp luật thì phải quy định rõ phạm vi đại diện của từng người.

Khi thay đổi, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn luật định. Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định trường hợp pháp nhân không có người đại diện theo pháp luật thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định. Việc xác định chính xác giúp các giao dịch của doanh nghiệp có giá trị pháp lý đầy đủ.

5. Câu hỏi thường gặp

Người đại diện theo pháp luật có thể ủy quyền cho người khác không?

Theo Bộ luật Dân sự 2015, người đại diện theo pháp luật được quyền ủy quyền lại cho người khác thực hiện một phần công việc trong phạm vi được phép. Việc ủy quyền phải được thực hiện bằng văn bản và tuân thủ điều lệ doanh nghiệp. Người được ủy quyền không được vượt quá phạm vi ủy quyền ban đầu.

Doanh nghiệp có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật không?

Luật Doanh nghiệp 2020 cho phép doanh nghiệp có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Khi có nhiều người, điều lệ phải quy định rõ phạm vi đại diện của từng người để tránh tranh chấp. Mọi người đại diện theo pháp luật đều có thẩm quyền nhân danh doanh nghiệp trong phạm vi được giao.

Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm gì khi doanh nghiệp vi phạm pháp luật?

Người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hành vi nhân danh doanh nghiệp. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, họ có thể bị xử lý hành chính, dân sự hoặc hình sự tùy mức độ vi phạm. Trách nhiệm này nhằm đảm bảo doanh nghiệp hoạt động tuân thủ pháp luật.

Người đại diện theo pháp luật là yếu tố then chốt quyết định tính hợp pháp của mọi giao dịch và hoạt động của tổ chức. Việc nắm vững quy định giúp doanh nghiệp vận hành an toàn và hiệu quả. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thủ tục liên quan, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay để được hỗ trợ chuyên nghiệp.