Quy định về kiểm tra hộ kinh doanh là nội dung quan trọng giúp các hộ kinh doanh hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi cơ quan thuế thực hiện kiểm tra. Việc nắm bắt đúng quy định giúp hộ kinh doanh hoạt động hợp pháp, giảm thiểu rủi ro bị xử phạt. Cùng ACC Long An tìm hiểu chi tiết các quy định hiện hành.

1. Quy định về kiểm tra hộ kinh doanh theo luật hiện hành

Theo Luật Quản lý thuế 2019, kiểm tra hộ kinh doanh được thực hiện nhằm đảm bảo việc kê khai, nộp thuế đúng quy định. Cơ quan thuế có thẩm quyền kiểm tra hồ sơ, sổ sách và thực tế kinh doanh của hộ kinh doanh. Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm tra, trong đó nhấn mạnh nguyên tắc kiểm tra phải có căn cứ rõ ràng và thông báo trước cho hộ kinh doanh. Nghị định 168/2025/NĐ-CP bổ sung các quy định về tần suất kiểm tra và các biện pháp xử lý khi phát hiện sai phạm. Các quy định này áp dụng thống nhất trên toàn quốc, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế đối với hộ kinh doanh.

2. Các trường hợp hộ kinh doanh bị kiểm tra

Hộ kinh doanh có thể bị kiểm tra khi có dấu hiệu kê khai thuế không chính xác hoặc có khiếu nại từ bên thứ ba. Luật Quản lý thuế 2019 cho phép cơ quan thuế thực hiện kiểm tra đột xuất nếu phát hiện rủi ro về thuế. Nghị định 126/2020/NĐ-CP liệt kê các trường hợp kiểm tra định kỳ dựa trên phân loại rủi ro của từng hộ kinh doanh.

Ngoài ra, khi hộ kinh doanh thay đổi địa chỉ kinh doanh hoặc mở rộng quy mô, cơ quan thuế cũng có thể tiến hành kiểm tra để cập nhật thông tin. Việc xác định trường hợp kiểm tra phải dựa trên dữ liệu từ hệ thống quản lý thuế để đảm bảo tính khách quan.

Xem thêm: Hộ kinh doanh xuất hóa đơn như thế nào theo luật hiện nay?

3. Quy trình kiểm tra hộ kinh doanh

Bước 1: Lập kế hoạch kiểm tra

Cơ quan thuế căn cứ vào dữ liệu phân tích rủi ro theo Luật Quản lý thuế 2019 để lập kế hoạch kiểm tra hàng năm. Kế hoạch này được phê duyệt và thông báo công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Bước 2: Thông báo kiểm tra

Theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP, cơ quan thuế phải gửi thông báo kiểm tra trước ít nhất 5 ngày làm việc, nêu rõ nội dung, thời gian và phạm vi kiểm tra. Thông báo được gửi qua đường bưu điện hoặc hệ thống điện tử đến hộ kinh doanh.

Bước 3: Tiến hành kiểm tra thực tế

Đoàn kiểm tra đến địa điểm kinh doanh để đối chiếu hồ sơ, sổ sách kế toán và thực tế hàng hóa. Thời gian kiểm tra không quá 10 ngày làm việc theo quy định tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trừ trường hợp phức tạp cần gia hạn.

Bước 4: Lập biên bản và kết luận

Sau khi kiểm tra, đoàn kiểm tra lập biên bản ghi nhận các nội dung đã kiểm tra. Biên bản được ký bởi đại diện hộ kinh doanh và đoàn kiểm tra, sau đó gửi kết luận chính thức trong vòng 15 ngày.

Xem thêm: Tham khảo mẫu sổ nhật ký bán hàng của hộ kinh doanh

4. Quyền và nghĩa vụ của hộ kinh doanh khi bị kiểm tra

Hộ kinh doanh có quyền yêu cầu đoàn kiểm tra xuất trình quyết định kiểm tra và giải thích rõ lý do kiểm tra. Theo Luật Quản lý thuế 2019, hộ kinh doanh được quyền giải trình, cung cấp tài liệu bổ sung trong quá trình kiểm tra.

Nghĩa vụ của hộ kinh doanh là cung cấp đầy đủ sổ sách, chứng từ liên quan và tạo điều kiện cho đoàn kiểm tra thực hiện nhiệm vụ. Nếu không đồng ý với kết luận kiểm tra, hộ kinh doanh có quyền khiếu nại theo trình tự quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ giúp quá trình kiểm tra diễn ra minh bạch và công bằng.

5. Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có bị kiểm tra nhiều lần trong năm không?

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, tần suất kiểm tra phụ thuộc vào mức độ rủi ro của hộ kinh doanh. Hộ kinh doanh có rủi ro thấp thường chỉ bị kiểm tra định kỳ một lần mỗi năm, trong khi hộ có rủi ro cao có thể bị kiểm tra bổ sung nhưng không vượt quá quy định về thời gian và nội dung.

Hộ kinh doanh cần chuẩn bị hồ sơ gì khi bị kiểm tra?

Hộ kinh doanh cần chuẩn bị sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ thu chi và các giấy tờ liên quan đến hoạt động kinh doanh theo yêu cầu của Luật Quản lý thuế 2019. Việc sắp xếp hồ sơ khoa học giúp quá trình kiểm tra diễn ra nhanh chóng và giảm thiểu sai sót không đáng có.

Kết quả kiểm tra có ảnh hưởng đến việc nộp thuế sau này không?

Kết quả kiểm tra được ghi nhận vào hồ sơ thuế của hộ kinh doanh theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Nếu phát hiện sai phạm, hộ kinh doanh phải điều chỉnh số thuế phải nộp và có thể bị áp dụng biện pháp xử phạt, ảnh hưởng đến đánh giá rủi ro trong các lần kiểm tra tiếp theo.

Quy định về kiểm tra hộ kinh doanh giúp hộ kinh doanh chủ động tuân thủ pháp luật và hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện đúng quy định, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay để được hỗ trợ kịp thời.