Quy định về lối đi chung đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền tiếp cận đất đai hợp pháp cho các chủ sở hữu, đặc biệt khi đất bị vây bọc bởi các thửa đất khác. Việc nắm rõ các quy định này giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi sử dụng đất của người dân theo pháp luật hiện hành. Cùng ACC Long An tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này.

1. Quy định về lối đi chung theo luật mới nhất

Quy định về lối đi chung được quy định rõ trong Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2024. Theo đó, lối đi chung là phần đất được sử dụng để phục vụ việc đi lại cho nhiều chủ sở hữu đất liền kề, đảm bảo quyền tiếp cận hợp pháp khi thửa đất bị vây bọc.

Bộ luật Dân sự 2015 quy định quyền địa dịch, trong đó bao gồm quyền sử dụng lối đi qua đất của người khác để khai thác lợi ích từ đất mình. Luật Đất đai 2024 bổ sung các quy định về việc xác định và quản lý lối đi chung trong quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đặc biệt tại các khu vực dân cư mới hoặc khi phân lô đất.

Các bên liên quan phải tuân thủ nguyên tắc thỏa thuận trước, nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết dựa trên hiện trạng sử dụng đất và nhu cầu thực tế. Việc áp dụng quy định về lối đi chung theo luật mới nhất giúp giảm thiểu xung đột và tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác đất đai hiệu quả.

2. Các trường hợp áp dụng lối đi chung

Lối đi chung thường xuất hiện trong một số trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật. Thứ nhất, khi thửa đất của một chủ sở hữu bị vây bọc hoàn toàn bởi các thửa đất của người khác mà không có lối đi ra đường công cộng. Thứ hai, trong các khu dân cư hoặc dự án phân lô, nơi đất được chia nhỏ và cần có đường đi chung để phục vụ nhiều hộ gia đình. Thứ ba, khi có sự thay đổi về hiện trạng đất do chia tách hoặc sáp nhập thửa đất theo Luật Đất đai 2024.

Trong những trường hợp này, các bên phải xác định rõ phạm vi, chiều rộng và vị trí của lối đi chung để đảm bảo quyền lợi cân bằng. Việc áp dụng quy định về lối đi chung giúp các chủ đất duy trì quyền sử dụng đất một cách hợp pháp và tránh tình trạng bị cô lập về mặt địa lý.

Xem thêm: Thủ tục hiến đất làm lối đi chung chi tiết theo luật mới nhất

3. Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan đến lối đi chung

Các bên liên quan đến lối đi chung có quyền và nghĩa vụ cụ thể theo Bộ luật Dân sự 2015. Chủ sở hữu đất được hưởng quyền đi qua lối đi chung có quyền yêu cầu bên kia không cản trở việc sử dụng lối đi, đồng thời phải đóng góp chi phí bảo trì nếu có thỏa thuận.

Ngược lại, chủ sở hữu đất nơi có lối đi đi qua có quyền yêu cầu bên sử dụng lối đi bồi thường thiệt hại nếu gây ảnh hưởng đến đất của mình, và có nghĩa vụ không được xây dựng công trình làm thu hẹp hoặc cản trở lối đi.

Luật Đất đai 2024 quy định thêm về việc ghi nhận lối đi chung trong hồ sơ địa chính để đảm bảo tính minh bạch khi chuyển nhượng đất. Việc tuân thủ đúng quyền và nghĩa vụ này góp phần duy trì mối quan hệ hòa thuận giữa các bên và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Xem thêm: Mẫu văn bản thỏa thuận đấu nối giao thông chuẩn pháp lý

4. Giải quyết tranh chấp về lối đi chung

Khi xảy ra tranh chấp liên quan đến lối đi chung, các bên nên ưu tiên giải quyết thông qua thương lượng dựa trên hiện trạng sử dụng đất. Nếu không đạt được thỏa thuận, một trong các bên có thể gửi đơn yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan tài nguyên môi trường giải quyết theo quy định của Luật Đất đai 2024.

Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét các yếu tố như vị trí địa lý, nhu cầu sử dụng thực tế và các thỏa thuận trước đây để đưa ra quyết định. Bộ luật Dân sự 2015 cũng cho phép các bên khởi kiện ra Tòa án nhân dân nếu không đồng ý với quyết định hành chính. Việc giải quyết tranh chấp theo đúng quy định về lối đi chung giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và duy trì trật tự xã hội.

5. Câu hỏi thường gặp

Lối đi chung có thể bị thu hẹp khi nào theo quy định pháp luật?

Lối đi chung chỉ có thể bị thu hẹp khi có sự đồng ý của tất cả các bên liên quan và phải đảm bảo vẫn đáp ứng nhu cầu đi lại tối thiểu. Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc thay đổi phạm vi lối đi cần được ghi nhận rõ ràng để tránh tranh chấp sau này.

Ai có trách nhiệm bảo trì lối đi chung?

Trách nhiệm bảo trì lối đi chung thường do các bên thỏa thuận, có thể chia đều hoặc theo tỷ lệ diện tích đất được hưởng lợi. Nếu không có thỏa thuận, Bộ luật Dân sự 2015 quy định bên sử dụng lối đi phải chịu trách nhiệm chính.

Có được xây dựng công trình trên lối đi chung không?

Không được xây dựng công trình kiên cố trên lối đi chung vì điều này vi phạm quyền của các bên khác. Bộ luật Dân sự 2015 cấm các hành vi cản trở việc sử dụng lối đi.

Quy định về lối đi chung là vấn đề pháp lý quan trọng cần được hiểu rõ để bảo vệ quyền lợi sử dụng đất. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định này hoặc cần hỗ trợ chi tiết, hãy liên hệ ACC Long An để được tư vấn chuyên nghiệp và kịp thời.