Thành lập công ty có cần bằng cấp không là thắc mắc phổ biến của nhiều cá nhân và tổ chức khi bước chân vào lĩnh vực kinh doanh tại Việt Nam. Việc hiểu rõ quy định pháp luật không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn tránh các rủi ro pháp lý không đáng có. Thủ tục thành lập doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng hợp pháp và bền vững cho hoạt động kinh doanh. Cùng ACC Long An khám phá chi tiết để bạn tự tin khởi nghiệp.

1. Theo quy định thành lập công ty có cần bằng cấp không?

Việc đăng ký thành lập doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh không bắt buộc chủ sở hữu phải xuất trình bằng cấp hay chứng chỉ học thuật. Đây là quy định nhằm mở rộng quyền tự do kinh doanh cho mọi công dân đủ điều kiện.

Căn cứ vào Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký thành lập công ty không bao gồm bằng cấp của người sáng lập. Bất kỳ cá nhân nào đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không thuộc nhóm đối tượng bị cấm theo Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 đều có quyền thành lập doanh nghiệp. Các đối tượng bị cấm chủ yếu bao gồm cán bộ, công chức, viên chức hoặc người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhằm đảm bảo tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

Cần làm rõ sự khác biệt giữa thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và thủ tục xin giấy phép con để hoạt động thực tế. Ở giai đoạn đăng ký tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, bằng cấp là không cần thiết. Tuy nhiên, bằng cấp và chứng chỉ hành nghề sẽ trở thành điều kiện bắt buộc ở giai đoạn sau nếu doanh nghiệp lựa chọn kinh doanh các lĩnh vực đặc thù. Điều này giúp tách biệt quyền sở hữu vốn và năng lực chuyên môn điều hành trực tiếp.

2. Điều kiện chung để thành lập công ty theo pháp luật hiện hành

Để một doanh nghiệp được cấp phép thành lập, nhà đầu tư cần đáp ứng các tiêu chuẩn về tư cách pháp lý và cấu trúc cơ bản thay vì tập trung vào trình độ học vấn của người tham gia góp vốn.

• Điều kiện về chủ thể và năng lực pháp lý

Người thành lập phải đảm bảo không vi phạm các quy định cấm của pháp luật. Đối với tổ chức, phải có tư cách pháp nhân hợp lệ; đối với cá nhân, phải có đầy đủ giấy tờ tùy thân như CCCD, CMND hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực. Pháp luật chú trọng vào việc xác định danh tính và quyền chịu trách nhiệm hữu hạn của các thành viên hơn là bằng cấp chuyên môn, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư có nguồn lực tài chính nhưng không trực tiếp am hiểu kỹ thuật vẫn có thể khởi nghiệp.

• Điều kiện về vốn và trụ sở kinh doanh

Trụ sở công ty phải có địa chỉ rõ ràng trên lãnh thổ Việt Nam và không được đặt tại căn hộ chung cư chỉ có chức năng để ở theo Luật Nhà ở. Về vốn điều lệ, ngoại trừ một số ngành yêu cầu vốn pháp định, phần lớn các ngành nghề thông thường không quy định mức vốn tối thiểu. Việc kê khai vốn dựa trên năng lực tài chính và cam kết của thành viên, không yêu cầu xác nhận số dư ngân hàng hay các chứng chỉ tài chính liên quan đến bằng cấp của người góp vốn.

Xem thêm: Quy định về số điện thoại doanh nghiệp mới thành lập

3. Các trường hợp đặc biệt liên quan đến ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Dù không yêu cầu bằng cấp khi đăng ký thành lập, nhưng để đưa doanh nghiệp vào hoạt động thực tế trong một số lĩnh vực nhất định, pháp luật bắt buộc nhân sự chủ chốt phải sở hữu chứng chỉ chuyên môn tương ứng.

• Nhóm ngành yêu cầu chứng chỉ hành nghề của người đứng đầu

Đối với các lĩnh vực như dịch vụ pháp lý, kế toán, kiểm toán hoặc thẩm định giá, người đại diện theo pháp luật hoặc giám đốc phải có chứng chỉ hành nghề do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Chẳng hạn, theo Luật Kế toán 2015, để kinh doanh dịch vụ kế toán, công ty phải có ít nhất hai thành viên góp vốn là kế toán viên hành nghề. Những yêu cầu này đảm bảo chất lượng dịch vụ và tính chịu trách nhiệm cao trong các ngành nghề ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi kinh tế và pháp lý của khách hàng.

• Nhóm ngành yêu cầu bằng cấp chuyên môn của nhân sự kỹ thuật

Trong các lĩnh vực như y tế, dược phẩm, giáo dục hoặc xây dựng, pháp luật yêu cầu nhân sự trực tiếp thực hiện nhiệm vụ phải có bằng cấp chuyên môn phù hợp như bằng bác sĩ, dược sĩ hoặc chứng chỉ kiến trúc sư. Tuy nhiên, nhà đầu tư (người bỏ vốn thành lập) vẫn có thể không cần các bằng cấp này nếu họ thuê mướn nhân sự đủ tiêu chuẩn đảm nhận các vị trí kỹ thuật theo quy định. Điều này thể hiện tính linh hoạt của Luật Đầu tư 2020 trong việc kết hợp giữa nguồn vốn đầu tư và năng lực thực hành chuyên môn.

Xem thêm: Thủ tục thành lập công ty để thuê đất chuẩn nhất

4. Lợi ích của việc thành lập công ty đúng quy định pháp luật

Thực hiện thủ tục thành lập bài bản theo đúng quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư không chỉ là nghĩa vụ mà còn là nền tảng để bảo vệ quyền lợi lâu dài cho nhà đầu tư.

• Xác lập tư cách pháp nhân và bảo vệ tài sản

Khi thành lập công ty, chủ sở hữu xác lập được sự tách biệt rõ ràng giữa tài sản cá nhân và tài sản doanh nghiệp. Theo nguyên tắc trách nhiệm hữu hạn, trong trường hợp phát sinh rủi ro hoặc nợ nần, cá nhân chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã cam kết góp. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ mất trắng tài sản cá nhân, một lợi thế mà các hình thức kinh doanh tự phát không có được, từ đó tạo tâm thế an tâm để phát triển quy mô kinh doanh.

• Nâng cao uy tín và khả năng tiếp cận nguồn lực

Một doanh nghiệp có đầy đủ giấy tờ pháp lý và tuân thủ các điều kiện về nhân sự chuyên môn sẽ dễ dàng tạo dựng niềm tin với đối tác và khách hàng. Việc sở hữu hồ sơ sạch và minh bạch là điều kiện tiên quyết để vay vốn ngân hàng, tham gia các gói thầu lớn hoặc kêu gọi vốn từ các quỹ đầu tư. Ngoài ra, khi hoạt động đúng quy định, doanh nghiệp sẽ tránh được các khoản phạt hành chính không đáng có, đồng thời đủ điều kiện để nhận các chính sách ưu đãi về thuế và đất đai từ nhà nước.

5. Câu hỏi thường gặp

Thành lập công ty kinh doanh dịch vụ kế toán cần bằng cấp không?

Tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thì chưa bắt buộc, nhưng để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán sau đó, công ty phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về nhân sự.

Có được ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục đăng ký thành lập không?

Pháp luật hoàn toàn cho phép người có thẩm quyền ủy quyền cho cá nhân hoặc tổ chức khác thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Theo Điều 12 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, người được ủy quyền cần mang theo văn bản ủy quyền hợp lệ và bản sao giấy tờ pháp lý cá nhân khi thực hiện thủ tục tại cơ quan chức năng.

Ngành nghề kinh doanh tự do có đòi hỏi bằng đại học khi mở công ty không?

Đối với các ngành nghề thương mại, bán lẻ hoặc dịch vụ thông thường không thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện, Luật Doanh nghiệp không đặt ra bất kỳ rào cản nào về bằng đại học hay trình độ học vấn.

Thành lập công ty có cần bằng cấp không đã được làm rõ qua các quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Đầu tư 2020, khẳng định không phải là yêu cầu bắt buộc ở giai đoạn đầu. Việc nắm bắt thông tin chính xác giúp bạn tránh những hiểu lầm phổ biến và tập trung vào phát triển kinh doanh. Để nhận hỗ trợ chuyên sâu, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay, chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn từ tư vấn đến hoàn tất thủ tục một cách nhanh chóng và hiệu quả.