Thành lập doanh nghiệp xã hội đang trở thành lựa chọn phổ biến cho các cá nhân và tổ chức mong muốn kết hợp lợi nhuận kinh doanh với sứ mệnh giải quyết vấn đề xã hội, môi trường. Thủ tục này không chỉ giúp doanh nghiệp được công nhận pháp lý mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực hỗ trợ từ nhà nước và cộng đồng. Việc nắm rõ quy trình sẽ giúp bạn tránh sai sót, tiết kiệm thời gian và chi phí. Cùng ACC Long An khám phá chi tiết để khởi đầu hành trình ý nghĩa.

1. Khái niệm doanh nghiệp xã hội và vai trò trong nền kinh tế

Doanh nghiệp xã hội là loại hình doanh nghiệp được thành lập nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường thông qua hoạt động kinh doanh bền vững. Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp xã hội phải đăng ký thành lập theo quy định pháp luật, có mục tiêu chính là tạo tác động tích cực đến cộng đồng, và cam kết sử dụng ít nhất 51% lợi nhuận sau thuế để tái đầu tư vào các mục tiêu đã đăng ký. Loại hình này khác biệt với doanh nghiệp thông thường ở chỗ ưu tiên lợi ích xã hội hơn lợi nhuận cá nhân, đồng thời có thể nhận viện trợ, tài trợ từ các nguồn hợp pháp.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy kinh tế xanh và bền vững, doanh nghiệp xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nhóm yếu thế, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển cộng đồng. Việc thành lập doanh nghiệp xã hội không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, giúp xây dựng một nền kinh tế bao trùm hơn.

2. Lợi ích khi thành lập doanh nghiệp xã hội

Thành lập doanh nghiệp xã hội mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho nhà sáng lập và xã hội. Đầu tiên, doanh nghiệp được hưởng các ưu đãi từ nhà nước như miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần lợi nhuận tái đầu tư vào mục tiêu xã hội, theo quy định tại các văn bản hướng dẫn liên quan. Thứ hai, loại hình này dễ dàng tiếp cận nguồn vốn từ quỹ hỗ trợ, tổ chức phi chính phủ và nhà đầu tư xã hội, giúp mở rộng quy mô hoạt động mà không phụ thuộc hoàn toàn vào lợi nhuận.

Ngoài ra, doanh nghiệp xã hội còn nâng cao uy tín thương hiệu, thu hút nhân tài và khách hàng quan tâm đến giá trị bền vững. Cuối cùng, việc tham gia vào lĩnh vực này góp phần giải quyết các vấn đề cấp bách như nghèo đói, giáo dục, y tế và biến đổi khí hậu, tạo ra tác động lâu dài cho cộng đồng. Tổng thể, thành lập doanh nghiệp xã hội là cách thức hiệu quả để kết hợp kinh doanh với sứ mệnh xã hội, mang lại lợi ích kép cho cá nhân và xã hội.

Xem thêm: Thủ tục thành lập công ty giáo dục mầm non chi tiết

3. Các tiêu chí cần đáp ứng để được công nhận là doanh nghiệp xã hội

Để một doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp xã hội, cần đáp ứng các tiêu chí cụ thể theo Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14. Trước hết, doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật doanh nghiệp, bao gồm các hình thức như công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc cổ phần. Mục tiêu hoạt động chính phải hướng đến giải quyết vấn đề xã hội hoặc môi trường, chẳng hạn như hỗ trợ người khuyết tật, bảo vệ môi trường hoặc phát triển cộng đồng nông thôn.

Doanh nghiệp cam kết sử dụng ít nhất 51% lợi nhuận sau thuế hàng năm để tái đầu tư vào các mục tiêu xã hội đã đăng ký, đảm bảo tính bền vững lâu dài. Ngoài ra, theo Nghị định số 47/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp xã hội phải báo cáo định kỳ về việc thực hiện cam kết, và có thể chuyển đổi từ các cơ sở bảo trợ xã hội hoặc quỹ từ thiện nếu đáp ứng điều kiện. Những tiêu chí này giúp đảm bảo doanh nghiệp không chỉ theo đuổi lợi nhuận mà còn tạo giá trị thực sự cho xã hội, tránh lạm dụng danh hiệu để trục lợi.

Xem thêm: Thủ tục thành lập công ty holding

4. Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội

Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội được quy định chi tiết tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, đảm bảo tính minh bạch và đơn giản hóa cho nhà đầu tư. Quy trình bao gồm các bước cụ thể sau, giúp bạn dễ dàng thực hiện mà không gặp trở ngại pháp lý.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký

Ở bước này, bạn cần soạn thảo đầy đủ các tài liệu theo yêu cầu pháp luật, bao gồm giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp xã hội, điều lệ công ty nêu rõ mục tiêu xã hội, và cam kết thực hiện các tiêu chí. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp tránh bổ sung hồ sơ sau này, tiết kiệm thời gian. Đồng thời, xác định rõ ngành nghề kinh doanh phù hợp với mục tiêu xã hội để đảm bảo tính nhất quán.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh

Hồ sơ được nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở chính. Cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra tính hợp lệ trong vòng 3 ngày làm việc. Nếu hồ sơ đầy đủ, bạn sẽ nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp kèm mã số doanh nghiệp, đánh dấu việc thành lập chính thức.

Bước 3: Khắc dấu và công bố thông tin

Sau khi nhận giấy chứng nhận, doanh nghiệp phải khắc dấu tại cơ quan công an và công bố nội dung đăng ký trên Cổng thông tin quốc gia trong vòng 30 ngày. Bước này hoàn tất thủ tục pháp lý cơ bản, cho phép doanh nghiệp bắt đầu hoạt động. Lưu ý theo dõi các báo cáo định kỳ theo Nghị định số 47/2021/NĐ-CP để duy trì tư cách doanh nghiệp xã hội.

Bước 4: Đăng ký các thủ tục liên quan khác

Tiếp theo, đăng ký mã số thuế, mở tài khoản ngân hàng và kê khai các giấy phép con nếu ngành nghề yêu cầu. Quy trình này thường mất thêm 5-7 ngày, đảm bảo doanh nghiệp hoạt động hợp pháp đầy đủ. Toàn bộ thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội có thể hoàn thành trong khoảng 10-15 ngày nếu hồ sơ chuẩn bị tốt.

5. Hồ sơ cần chuẩn bị để thành lập doanh nghiệp xã hội

Hồ sơ thành lập doanh nghiệp xã hội được quy định cụ thể tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, đảm bảo tính đầy đủ và chính xác để tránh từ chối. Dưới đây là danh sách các tài liệu chính:

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp xã hội, trong đó nêu rõ tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, ngành nghề và cam kết mục tiêu xã hội.
• Điều lệ doanh nghiệp, bao gồm các quy định về tổ chức, hoạt động và phân phối lợi nhuận theo tiêu chí ít nhất 51% tái đầu tư.
• Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội và môi trường, giải thích rõ cách thức sử dụng lợi nhuận và đo lường tác động.
• Danh sách thành viên sáng lập hoặc cổ đông, kèm thông tin cá nhân và tỷ lệ góp vốn.
• Bản sao hợp lệ giấy tờ tùy thân của các thành viên sáng lập, như chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu.
• Giấy ủy quyền nếu người nộp hồ sơ không phải là người đại diện theo pháp luật.

Lưu ý thực tế: Tất cả tài liệu phải được soạn thảo bằng tiếng Việt, chữ ký tay hoặc chữ ký số hợp lệ. Nếu doanh nghiệp có vốn nước ngoài, cần thêm giấy tờ chứng minh nguồn vốn. Nên kiểm tra lại hồ sơ với chuyên gia để tránh sai sót, đặc biệt là phần cam kết mục tiêu xã hội phải cụ thể, khả thi để cơ quan đăng ký chấp thuận.

6. Chi phí thực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội

Chi phí thành lập doanh nghiệp xã hội bao gồm các khoản phí nhà nước và chi phí dịch vụ hỗ trợ, giúp bạn lập kế hoạch tài chính hiệu quả. Phí đăng ký doanh nghiệp tại Sở Tài chính là miễn phí theo quy định hiện hành, nhưng có thể phát sinh lệ phí công bố thông tin khoảng 100.000 đồng. Khắc dấu doanh nghiệp tốn khoảng 300.000 – 500.000 đồng tùy loại dấu. Nếu sử dụng dịch vụ tư vấn, chi phí có thể dao động từ 5-10 triệu đồng, bao gồm soạn thảo hồ sơ và hỗ trợ nộp.

Các khoản khác như mở tài khoản ngân hàng hoặc đăng ký thuế không mất phí cơ bản nhưng có thể có phí dịch vụ ngân hàng. Tổng chi phí thường dưới 15 triệu đồng cho doanh nghiệp nhỏ, giúp loại hình này dễ tiếp cận. Lưu ý rằng doanh nghiệp xã hội có thể được hỗ trợ miễn giảm một số phí từ các chương trình nhà nước, tùy theo mục tiêu xã hội cụ thể.

7. Dịch vụ hỗ trợ thành lập doanh nghiệp xã hội tại ACC Long An

Sử dụng dịch vụ thành lập doanh nghiệp xã hội tại ACC Long An mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp quy trình diễn ra suôn sẻ và chuyên nghiệp. Dưới đây là các lý do chính:

• Tiết kiệm chi phí: Dịch vụ giúp tối ưu hóa các khoản phí không cần thiết, tránh sai sót dẫn đến phát sinh thêm.
• Đội ngũ chuyên gia: Các chuyên viên am hiểu sâu về pháp lý doanh nghiệp, hỗ trợ từ khâu tư vấn đến hoàn tất thủ tục.
• Tư vấn chuyên sâu: Phân tích chi tiết tiêu chí và mục tiêu xã hội phù hợp với ý tưởng kinh doanh của bạn.
• Hỗ trợ toàn diện: Từ chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn đến theo dõi sau thành lập, đảm bảo doanh nghiệp hoạt động ổn định.
• Cập nhật pháp lý: Luôn theo dõi các thay đổi từ Luật Doanh nghiệp và nghị định liên quan để tư vấn kịp thời.

Với kinh nghiệm hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp, ACC Long An cam kết mang đến giải pháp toàn diện, giúp bạn tập trung vào sứ mệnh xã hội thay vì lo lắng thủ tục.

8. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp xã hội có thể chuyển đổi từ hình thức khác không?

Có, theo Nghị định số 47/2021/NĐ-CP, các cơ sở bảo trợ xã hội, quỹ xã hội hoặc quỹ từ thiện có thể chuyển đổi thành doanh nghiệp xã hội nếu đáp ứng tiêu chí về mục tiêu và cam kết tái đầu tư lợi nhuận. Quy trình chuyển đổi bao gồm nộp hồ sơ bổ sung tại Sở Tài chính, với thời gian xử lý khoảng 5-7 ngày. Sau chuyển đổi, doanh nghiệp phải báo cáo hàng năm để duy trì tư cách, giúp tận dụng tài sản và hoạt động hiện có một cách hợp pháp.

Lợi nhuận của doanh nghiệp xã hội được phân phối như thế nào?

Lợi nhuận sau thuế phải được sử dụng ít nhất 51% để tái đầu tư vào mục tiêu xã hội hoặc môi trường theo cam kết đăng ký, quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020. Phần còn lại có thể phân phối cho thành viên hoặc cổ đông, nhưng không được vượt quá giới hạn để tránh mất tư cách. Doanh nghiệp cần lập báo cáo tài chính minh bạch, kiểm toán độc lập nếu quy mô lớn, đảm bảo tính bền vững và trách nhiệm xã hội.

Thời gian duy trì cam kết mục tiêu xã hội là bao lâu?

Cam kết mục tiêu xã hội phải được duy trì suốt thời gian hoạt động của doanh nghiệp, theo quy định tại Nghị định số 47/2021/NĐ-CP. Nếu vi phạm, doanh nghiệp có thể bị thu hồi tư cách và phải báo cáo định kỳ hàng năm cho cơ quan đăng ký. Việc này giúp đảm bảo tác động xã hội lâu dài, và doanh nghiệp có thể điều chỉnh mục tiêu nếu có lý do chính đáng với sự chấp thuận từ cơ quan nhà nước.

Thành lập doanh nghiệp xã hội là bước đi chiến lược để tạo tác động tích cực, nhưng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý và tài chính. Với sự hỗ trợ chuyên nghiệp, bạn có thể vượt qua mọi thách thức và tập trung vào sứ mệnh ý nghĩa. Đừng chần chừ, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay để nhận tư vấn miễn phí và bắt đầu hành trình của mình.