Thỏa thuận lối đi chung có cần công chứng không là câu hỏi quan trọng mà nhiều hộ gia đình, cá nhân gặp phải khi sử dụng đất có phần lối đi chung với hàng xóm. Việc xác định rõ yêu cầu công chứng giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và giảm thiểu tranh chấp phát sinh. Nội dung dưới đây sẽ phân tích chi tiết các khía cạnh liên quan để người đọc nắm bắt đầy đủ thông tin. Cùng ACC Long An tìm hiểu vấn đề này.

1. Thỏa thuận lối đi chung có cần công chứng không? Tìm hiểu

Thỏa thuận lối đi chung là văn bản ghi nhận quyền sử dụng lối đi qua phần đất của bên khác nhằm đảm bảo việc tiếp cận đường giao thông công cộng.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, thỏa thuận này được xem là hợp đồng về quyền sử dụng đất và phải tuân thủ các quy định về hình thức. Luật Đất đai 2024 quy định rõ quyền sử dụng đất bao gồm cả quyền về lối đi chung, do đó các bên cần lập văn bản để làm căn cứ pháp lý khi có tranh chấp.

Về công chứng, Luật Công chứng 2024 yêu cầu các hợp đồng liên quan đến quyền sử dụng đất phải được công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng để có giá trị pháp lý đầy đủ. Do đó, thỏa thuận lối đi chung có cần công chứng không thường được trả lời là cần thiết trong hầu hết trường hợp nhằm đảm bảo tính ràng buộc và khả năng thi hành.

Việc không công chứng có thể dẫn đến thỏa thuận chỉ mang tính dân sự thông thường và khó được cơ quan nhà nước công nhận khi đăng ký biến động đất đai. Các bên nên thực hiện công chứng để tránh rủi ro pháp lý sau này.

2. Ý nghĩa thực tiễn của thỏa thuận lối đi chung

Thỏa thuận lối đi chung giúp các bên xác định rõ phạm vi, chiều rộng, thời gian sử dụng và trách nhiệm bảo trì phần đất dùng làm lối đi. Điều này đặc biệt quan trọng ở khu vực nông thôn hoặc các thửa đất bị vây bọc, nơi việc tiếp cận đường công cộng phụ thuộc hoàn toàn vào lối đi qua đất người khác.

Theo Luật Đất đai 2024, quyền về lối đi chung được bảo vệ như một quyền liên quan đến đất đai, giúp chủ sở hữu đất không bị cô lập về mặt giao thông. Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định nghĩa vụ của các bên trong việc tôn trọng và thực hiện đúng nội dung thỏa thuận đã ký kết.

Khi có tranh chấp về việc ai được sử dụng lối đi hay ai phải chịu chi phí sửa chữa, văn bản thỏa thuận đã công chứng sẽ là bằng chứng mạnh mẽ trước tòa án. Việc lập thỏa thuận rõ ràng còn góp phần duy trì quan hệ láng giềng tốt đẹp, tránh những mâu thuẫn không đáng có trong quá trình sử dụng đất lâu dài.

Xem thêm: Mẫu văn bản thỏa thuận đấu nối giao thông chuẩn pháp lý

3. Các yếu tố quyết định việc công chứng thỏa thuận lối đi chung

Yếu tố đầu tiên là tính chất của đất và mục đích sử dụng. Nếu lối đi chung nằm trên đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, việc công chứng trở thành yêu cầu bắt buộc theo Luật Công chứng 2024 để đảm bảo tính minh bạch khi thực hiện thủ tục hành chính sau này.

Yếu tố thứ hai là sự đồng thuận của các bên. Bộ luật Dân sự 2015 nhấn mạnh nguyên tắc tự nguyện, nhưng để thỏa thuận có hiệu lực đối kháng với người thứ ba thì cần công chứng.

Yếu tố thứ ba liên quan đến thời hạn thỏa thuận. Nếu các bên thỏa thuận lâu dài hoặc vĩnh viễn, Luật Đất đai 2024 khuyến khích công chứng để ghi nhận quyền sử dụng đất ổn định.

Ngược lại, thỏa thuận ngắn hạn có thể không bắt buộc công chứng nhưng vẫn nên thực hiện để tăng tính an toàn. Các bên cần xem xét kỹ các yếu tố này trước khi quyết định hình thức văn bản.

Xem thêm: Thủ tục hiến đất làm lối đi chung chi tiết theo luật mới nhất

4. Hậu quả pháp lý khi không công chứng thỏa thuận lối đi chung

Khi không thực hiện công chứng, thỏa thuận chỉ có giá trị giữa các bên ký kết theo Bộ luật Dân sự 2015 và khó được cơ quan nhà nước chấp nhận khi đăng ký biến động hoặc giải quyết tranh chấp.

Theo Luật Đất đai 2024, việc chuyển quyền sử dụng đất hoặc xác lập quyền liên quan đến đất đai thường yêu cầu hình thức công chứng để được ghi nhận vào hồ sơ địa chính. Nếu xảy ra tranh chấp, tòa án có thể yêu cầu các bên bổ sung thủ tục công chứng hoặc coi thỏa thuận không đủ điều kiện để bảo vệ quyền lợi.

Ngoài ra, người mua đất sau này có thể không biết về thỏa thuận lối đi chung nếu văn bản không được công chứng và lưu trữ tại cơ quan có thẩm quyền. Điều này dẫn đến rủi ro pháp lý cao hơn cho cả hai bên trong quá trình sử dụng đất lâu dài.

5. Câu hỏi thường gặp

Thỏa thuận lối đi chung có cần công chứng không khi đất chưa có sổ đỏ?

Trong trường hợp đất chưa được cấp Giấy chứng nhận, các bên vẫn nên lập thỏa thuận và công chứng theo Luật Công chứng 2024 để tạo cơ sở pháp lý.

Ai là người chịu chi phí công chứng thỏa thuận lối đi chung?

Chi phí công chứng thường do các bên thỏa thuận, có thể chia đều hoặc một bên chịu toàn bộ. Luật Công chứng 2024 quy định mức phí dựa trên giá trị giao dịch hoặc diện tích đất liên quan, và các bên cần thống nhất rõ trong văn bản để tránh tranh cãi sau này.

Thỏa thuận lối đi chung đã công chứng có thể sửa đổi được không?

Các bên hoàn toàn có thể sửa đổi nội dung thỏa thuận bằng văn bản mới và thực hiện công chứng lại theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2024.

Thỏa thuận lối đi chung có cần công chứng không là vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng để bảo vệ quyền lợi lâu dài. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục, hãy liên hệ ACC Long An ngay hôm nay.