Trái phiếu riêng lẻ đang trở thành một công cụ huy động vốn quan trọng đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam, giúp họ tiếp cận nguồn vốn mà không cần qua thị trường công khai. Trong bối cảnh kinh tế số hóa nhanh chóng, việc hiểu rõ về loại hình này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn mang lại cơ hội đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Cùng ACC Long An khám phá chi tiết hơn.

1. Trái phiếu riêng lẻ là gì?

Trái phiếu riêng lẻ là một hình thức trái phiếu doanh nghiệp được phát hành không thông qua các kênh công khai, nhằm huy động vốn từ một nhóm nhà đầu tư hạn chế. Theo quy định tại Nghị định 153/2020/NĐ-CP, trái phiếu riêng lẻ được định nghĩa là trái phiếu doanh nghiệp phát hành cho dưới 100 nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, và không sử dụng phương tiện thông tin đại chúng hoặc Internet để chào bán.

Loại trái phiếu này chỉ dành cho những đối tượng có kiến thức chuyên sâu về tài chính, giúp doanh nghiệp linh hoạt trong việc gọi vốn mà không phải tuân thủ các thủ tục phức tạp như phát hành công khai. Khác với trái phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán, trái phiếu riêng lẻ mang tính riêng tư cao, thường được sử dụng để tài trợ cho các dự án cụ thể hoặc mở rộng kinh doanh. Việc phát hành loại này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn thông tin nội bộ và giảm chi phí quảng bá.  

2. Đặc điểm nổi bật của trái phiếu riêng lẻ

Trái phiếu riêng lẻ sở hữu nhiều đặc điểm riêng biệt so với các loại trái phiếu khác, giúp nó phù hợp với nhu cầu huy động vốn nhanh chóng của doanh nghiệp.

Đầu tiên, hình thức phát hành chỉ giới hạn ở dưới 100 nhà đầu tư, chủ yếu là các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, ngân hàng hoặc cá nhân có kinh nghiệm, theo Nghị định 153/2020/NĐ-CP. Điều này loại trừ sự tham gia của công chúng, tránh được các quy định nghiêm ngặt về công bố thông tin. Thứ hai, trái phiếu riêng lẻ không được quảng bá qua báo chí, truyền hình hay mạng xã hội, mà chỉ thông qua đàm phán trực tiếp, đảm bảo tính bảo mật cao cho chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.

Mục đích phát hành được quy định rõ tại Nghị định 65/2022/NĐ-CP, bao gồm thực hiện các chương trình, dự án đầu tư, cơ cấu lại nợ của chính doanh nghiệp hoặc các mục đích phù hợp với pháp luật chuyên ngành. Đặc điểm này giúp doanh nghiệp tập trung nguồn vốn vào các hoạt động cốt lõi mà không bị phân tán.

 Ngoài ra, trái phiếu riêng lẻ thường có kỳ hạn linh hoạt, từ ngắn hạn đến dài hạn, với lãi suất cố định hoặc thả nổi, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa bên phát hành và nhà đầu tư. So với trái phiếu công khai, loại này có chi phí phát hành thấp hơn do không cần thuê công ty chứng khoán đại diện hay kiểm toán độc lập phức tạp. Tuy nhiên, đặc điểm hạn chế số lượng nhà đầu tư cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải có mạng lưới quan hệ tốt để tiếp cận nguồn vốn.  

Xem thêm: Cách hạch toán phát hành trái phiếu

3. Quy trình phát hành trái phiếu riêng lẻ

Quy trình phát hành trái phiếu riêng lẻ được thiết kế đơn giản hơn so với phát hành công khai, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí. Theo các quy định pháp lý, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi tiến hành.

Bước 1: Lập kế hoạch và chuẩn bị hồ sơ

Doanh nghiệp bắt đầu bằng việc xây dựng kế hoạch phát hành, xác định số lượng trái phiếu, kỳ hạn, lãi suất và mục đích sử dụng vốn theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP.  

Bước 2: Đăng ký với cơ quan quản lý

Sau khi hoàn tất hồ sơ, doanh nghiệp nộp đăng ký phát hành tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước theo Nghị định 153/2020/NĐ-CP. Thời gian phê duyệt thường nhanh chóng, khoảng 7-15 ngày làm việc, vì không yêu cầu công bố rộng rãi.  

Bước 3: Chào bán và ký kết hợp đồng

Doanh nghiệp tiến hành chào bán trực tiếp cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp qua đàm phán riêng lẻ, không sử dụng bất kỳ hình thức quảng cáo nào.  

Bước 4: Thanh toán và báo cáo sau phát hành

Sau khi phát hành, doanh nghiệp thực hiện thanh toán lãi và gốc đúng hạn, đồng thời báo cáo định kỳ cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư.  

Xem thêm: Quy định về mệnh giá tối thiểu của trái phiếu

4. Lợi ích và rủi ro khi đầu tư vào trái phiếu riêng lẻ

Trái phiếu riêng lẻ mang lại nhiều lợi ích cho cả doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư, nhưng cũng đi kèm một số rủi ro cần cân nhắc. Đối với doanh nghiệp, lợi ích lớn nhất là khả năng huy động vốn nhanh chóng mà không cần qua sàn giao dịch, giúp tiết kiệm chi phí lên đến 50% so với phát hành công khai. Theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP, vốn từ trái phiếu riêng lẻ có thể dùng để đầu tư dự án hoặc cơ cấu nợ, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng mà không phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Nhà đầu tư chuyên nghiệp hưởng lợi từ lãi suất cao hơn thị trường, thường từ 8-12%/năm, cùng quyền ưu tiên thanh toán trong trường hợp phá sản. Hơn nữa, tính riêng tư giúp bảo vệ thông tin kinh doanh nhạy cảm, thúc đẩy sự tin cậy giữa các bên. Trong bối cảnh lạm phát và biến động lãi suất, trái phiếu riêng lẻ trở thành kênh đầu tư ổn định, đa dạng hóa danh mục mà không cần kiến thức thị trường đại chúng. Tuy nhiên, rủi ro cũng đáng kể: đối với nhà đầu tư, tính thanh khoản thấp khiến việc bán lại trái phiếu khó khăn, có thể dẫn đến lỗ nếu doanh nghiệp gặp vấn đề tài chính.

Doanh nghiệp cũng đối mặt rủi ro pháp lý nếu không tuân thủ số lượng nhà đầu tư, có thể bị phạt theo Nghị định 153/2020/NĐ-CP. Ngoài ra, biến động kinh tế vĩ mô như suy thoái có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Để giảm thiểu, các bên nên thực hiện thẩm định kỹ lưỡng và đa dạng hóa đầu tư. Tổng thể, lợi ích của trái phiếu riêng lẻ vượt trội nếu quản lý rủi ro tốt, góp phần vào sự phát triển của thị trường trái phiếu Việt Nam.

5. Câu hỏi thường gặp

Trái phiếu riêng lẻ khác gì so với trái phiếu doanh nghiệp công khai?

Trái phiếu riêng lẻ chỉ phát hành cho dưới 100 nhà đầu tư chuyên nghiệp mà không sử dụng phương tiện thông tin đại chúng.

Ai có thể tham gia đầu tư vào trái phiếu riêng lẻ?

Chỉ các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, ngân hàng hoặc cá nhân đáp ứng tiêu chí về tài sản và kinh nghiệm mới được tham gia trái phiếu riêng lẻ.

Mục đích sử dụng vốn từ trái phiếu riêng lẻ là gì?

Vốn từ trái phiếu riêng lẻ dùng để thực hiện chương trình dự án đầu tư, cơ cấu lại nợ hoặc các mục đích theo pháp luật chuyên ngành.

Trái phiếu riêng lẻ không chỉ là công cụ tài chính linh hoạt mà còn mở ra cơ hội đầu tư chiến lược cho các nhà đầu tư am hiểu thị trường. Việc nắm bắt rõ ràng về loại hình này giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt, góp phần vào sự ổn định kinh tế. Nếu bạn đang cân nhắc phát hành hoặc đầu tư, hãy liên hệ ACC Long An để nhận tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ pháp lý kịp thời.