Xóa án tích có được đi nước ngoài không là vấn đề được nhiều người quan tâm sau khi chấp hành xong bản án. Việc xóa án tích giúp loại bỏ các hạn chế pháp lý liên quan đến tiền án, tạo cơ hội cho công dân Việt Nam xuất cảnh dễ dàng hơn. Cùng ACC Long An tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này.

1. Xóa án tích có được đi nước ngoài không? Tìm hiểu

Theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2023), công dân Việt Nam được xuất cảnh khi đáp ứng đủ các điều kiện tại Điều 33: có giấy tờ xuất nhập cảnh còn nguyên vẹn và còn thời hạn sử dụng (hộ chiếu phải còn hạn từ đủ 6 tháng trở lên), có thị thực hoặc giấy tờ chứng minh nước đến cho phép nhập cảnh (trừ trường hợp miễn thị thực), và không thuộc trường hợp bị cấm xuất cảnh, không được xuất cảnh hoặc bị tạm hoãn xuất cảnh.

Điều 36 của Luật này liệt kê các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh, gồm bị can, bị cáo; người đang trong thời gian thử thách án treo, tha tù trước thời hạn có điều kiện, chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ; người đang chấp hành bản án dân sự hoặc quyết định hành chính về thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ; hoặc trường hợp cơ quan chức năng có căn cứ cho rằng việc xuất cảnh ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh. Tình trạng “chưa được xóa án tích” không nằm trong danh sách này.

Đối với người chưa xóa án tích, cần phân biệt hai tình huống:

• Nếu đang chấp hành hình phạt tù, đang trong thời gian thử thách án treo, cải tạo không giam giữ hoặc tha tù trước thời hạn có điều kiện thì thuộc diện bị tạm hoãn xuất cảnh theo khoản 2 Điều 36 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh. Trong trường hợp này, việc đi nước ngoài bị hạn chế cho đến khi chấp hành xong nghĩa vụ.
• Ngược lại, nếu đã chấp hành xong toàn bộ hình phạt chính, hình phạt bổ sung và các quyết định khác của bản án, không còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay áp dụng biện pháp ngăn chặn, thì dù chưa xóa án tích vẫn được xuất cảnh theo pháp luật Việt Nam. Người này vẫn có thể được cấp hộ chiếu phổ thông nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 21 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh.

Thực tế, nhiều người đã ra tù và đang trong thời gian chờ xóa án tích vẫn xuất cảnh để đi lao động hoặc du lịch ngắn ngày tại một số nước Đông Nam Á ít yêu cầu lý lịch tư pháp nghiêm ngặt. Tuy nhiên, khi xin thị thực vào các nước như Mỹ, Anh, Úc, Nhật Bản hay Canada, việc còn án tích thường gây khó khăn vì cơ quan di trú nước ngoài đánh giá rủi ro dựa trên hồ sơ tư pháp. Người chưa xóa án tích còn thuộc diện quản lý theo quy định của Bộ Công an, nên cần liên hệ cơ quan công an địa phương để được hướng dẫn cụ thể trước khi làm thủ tục.

Khi đã được xóa án tích, người từng bị kết án được coi như chưa từng phạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Điều này mang lại lợi ích rõ rệt. Phiếu lý lịch tư pháp sẽ ghi “không có án tích”, giúp hồ sơ xin visa được xem xét thuận lợi hơn rất nhiều. Nhiều quốc gia đánh giá tích cực khi thấy án tích đã được xóa và người đó đã cải tạo tốt trong thời gian dài.

Việc xóa án tích cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn trong các thủ tục định cư, du học hoặc xuất khẩu lao động dài hạn. Người đã xóa án tích hoàn toàn được xuất cảnh bình thường theo Điều 33 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh và không còn bị ghi nhận tiền án trong lý lịch tư pháp số 1.

2. Quy định pháp luật liên quan đến án tích và xuất cảnh

Đương nhiên được xóa án tích theo Điều 70 áp dụng đối với người bị kết án không phải về tội xâm phạm an ninh quốc gia (Chương XIII) hoặc tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh (Chương XXVI), sau khi đã chấp hành xong hình phạt chính, hết thời gian thử thách án treo hoặc hết thời hiệu thi hành bản án, và không phạm tội mới trong thời hạn quy định.

Thời hạn cụ thể là 01 năm đối với hình phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc án treo; 02 năm đối với phạt tù đến 05 năm; 03 năm đối với phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm; và 05 năm đối với phạt tù trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình đã được giảm án. Đối với các tội thuộc Chương XIII và XXVI, việc xóa án tích phải do Tòa án quyết định theo Điều 71 với thời hạn dài hơn.

Điều 72 cho phép xóa án tích trong trường hợp đặc biệt nếu người bị kết án có biểu hiện tiến bộ rõ rệt, đã lập công và được đề nghị của cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương, sau khi bảo đảm ít nhất một phần ba thời hạn quy định. Thời hạn xóa án tích được tính theo Điều 73, căn cứ vào hình phạt chính đã tuyên. Nếu phạm tội mới trong thời gian chờ, thời hạn sẽ được tính lại từ khi chấp hành xong bản án mới.

Về phía xuất cảnh, Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 không coi việc chưa xóa án tích là căn cứ để tạm hoãn xuất cảnh. Chỉ khi người đó vẫn đang trong quá trình chấp hành án hoặc thuộc các trường hợp khác tại Điều 36 thì mới bị hạn chế. Do đó, sau khi chấp hành xong án, người dân có quyền xuất cảnh dù chưa xóa án tích, nhưng việc xin visa nước ngoài sẽ dễ dàng hơn nhiều khi đã hoàn tất thủ tục xóa án tích.

Xem thêm: Chưa được xóa án tích mà phạm tội mới bị phạt ra sao?

3. Thủ tục xóa án tích để thuận lợi khi đi nước ngoài

Để được xóa án tích và tạo điều kiện thuận lợi hơn khi xuất cảnh, người dân cần thực hiện đúng quy trình xóa án tích theo Bộ luật Hình sự 2015 và Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Bước 1: Xác định loại xóa án tích phù hợp.

Nếu thuộc diện đương nhiên xóa án tích theo Điều 70, người dân chuẩn bị hồ sơ gồm đơn đề nghị, bản án đã có hiệu lực pháp luật, giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt, giấy xác nhận không phạm tội mới và các giấy tờ liên quan đến việc chấp hành hình phạt bổ sung (nếu có). Nếu thuộc diện xóa theo quyết định của Tòa án, cần nộp đơn đến Tòa án đã xét xử sơ thẩm kèm các tài liệu chứng minh đã chấp hành xong án và không phạm tội mới.

Bước 2: Nộp hồ sơ đúng cơ quan có thẩm quyền.

Đối với đương nhiên xóa án tích, hồ sơ nộp tại Sở Tư pháp hoặc cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp nơi cư trú. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và cấp phiếu lý lịch tư pháp ghi không có án tích nếu đủ điều kiện. Đối với xóa theo quyết định Tòa án, Tòa án xem xét và ra quyết định trong thời hạn luật định.

Bước 3: Nhận kết quả và cập nhật hồ sơ.

Sau khi được xóa án tích, người dân nhận phiếu lý lịch tư pháp mới. Trường hợp đặc biệt theo Điều 72, Tòa án quyết định dựa trên đề nghị của cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương nơi người đó cư trú, công tác.

Người dân nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và kiểm tra kỹ thời hạn để tránh bị từ chối. Việc xóa án tích không chỉ giúp đi nước ngoài thuận lợi mà còn phục hồi đầy đủ quyền công dân trong các giao dịch dân sự, lao động và hành chính.

Xem thêm: Xóa án tích có được thi công an không? Tìm hiểu

4. Câu hỏi thường gặp

Chưa xóa án tích có được cấp hộ chiếu không?

Pháp luật Việt Nam không quy định tình trạng chưa xóa án tích là căn cứ từ chối cấp hộ chiếu. Theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, hộ chiếu phổ thông được cấp trừ trường hợp người chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về xuất nhập cảnh, bị tạm hoãn xuất cảnh hoặc vì lý do quốc phòng, an ninh. Do đó, nếu đã chấp hành xong án và không thuộc diện tạm hoãn, người dân vẫn được cấp hộ chiếu bình thường.

Đã xóa án tích thì xin visa nước ngoài có dễ hơn không?

Có. Khi đã xóa án tích, phiếu lý lịch tư pháp ghi nhận không có án tích, giúp hồ sơ xin visa được đánh giá tích cực hơn. Nhiều nước vẫn yêu cầu khai báo trung thực về tiền án trong quá khứ, nhưng việc đã được xóa theo pháp luật Việt Nam thường được xem là yếu tố thuận lợi, đặc biệt nếu đã qua thời gian dài không tái phạm và có bằng chứng cải tạo tốt.

Người đang hưởng án treo có được đi nước ngoài không?

Không. Theo khoản 2 Điều 36 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, người được hưởng án treo trong thời gian thử thách thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh. Chỉ sau khi hết thời gian thử thách và chấp hành xong các nghĩa vụ, người đó mới có thể xem xét việc xuất cảnh nếu không thuộc các trường hợp hạn chế khác.

Xóa án tích có được đi nước ngoài không là thắc mắc cần được giải đáp rõ ràng để người dân chủ động bảo vệ quyền lợi của mình. Việc thực hiện đúng thủ tục không chỉ giúp khôi phục quyền xuất cảnh mà còn mở ra nhiều cơ hội mới. Liên hệ ACC Long An ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục một cách nhanh chóng, hiệu quả.