Căn cứ áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì trật tự và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc nắm rõ các quy định pháp luật hiện hành giúp hạn chế rủi ro tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả người sử dụng lao động lẫn người lao động. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định liên quan đến vấn đề này cùng ACC Long An.

1. Căn cứ áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động theo luật mới

Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ tại Điều 124 các hành vi vi phạm làm căn cứ để áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động. Người sử dụng lao động chỉ được áp dụng khi người lao động có hành vi vi phạm nội quy lao động, hợp đồng lao động hoặc các quy định pháp luật về lao động.

Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết cách xác định mức độ vi phạm và các yếu tố cần xem xét trước khi quyết định kỷ luật. Việc áp dụng phải dựa trên chứng cứ cụ thể, đảm bảo tính khách quan và tuân thủ đúng trình tự pháp luật. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng chỉ những hành vi được quy định rõ trong nội quy lao động đã đăng ký mới có thể trở thành căn cứ kỷ luật.

2. Các hình thức kỷ luật lao động theo quy định hiện hành

Bộ luật Lao động 2019 tại Điều 125 liệt kê bốn hình thức kỷ luật lao động gồm khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức và sa thải. Mỗi hình thức tương ứng với mức độ vi phạm khác nhau và phải được áp dụng phù hợp với tính chất, mức độ của hành vi.

Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định thêm về thời hạn áp dụng và cách tính thời hiệu kỷ luật. Người sử dụng lao động không được áp dụng hình thức kỷ luật nặng hơn mức độ vi phạm. Việc lựa chọn hình thức kỷ luật cần căn cứ vào hồ sơ vi phạm và ý kiến của người lao động.

Xem thêm: Mẫu thỏa ước lao động tập thể tiếng Anh chuẩn nhất

3. Quy trình áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động

Quy trình áp dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước quy định tại Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Bước 1: Xác minh hành vi vi phạm

Người sử dụng lao động thu thập chứng cứ, lập biên bản ghi nhận sự việc và thông báo cho người lao động trong thời hạn luật định.

Bước 2: Tổ chức họp xử lý kỷ luật

Cuộc họp phải có sự tham gia của người lao động hoặc đại diện, ban chấp hành công đoàn cơ sở để đảm bảo quyền bào chữa.

Bước 3: Ra quyết định kỷ luật

Quyết định phải được lập thành văn bản, nêu rõ căn cứ, hình thức kỷ luật và thời hạn hiệu lực, sau đó gửi cho người lao động.

Bước 4: Lưu hồ sơ và thực hiện hậu quả pháp lý

Hồ sơ kỷ luật được lưu trữ theo quy định và áp dụng các chế tài kèm theo như khấu trừ tiền lương nếu có.

Xem thêm: Thỏa ước lao động tập thể của doanh nghiệp theo luật mới

4. Những lưu ý khi áp dụng kỷ luật lao động

Doanh nghiệp cần đảm bảo nội quy lao động đã được đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Việc áp dụng kỷ luật phải tuân thủ thời hiệu quy định tại Điều 124 Bộ luật Lao động 2019, không quá 6 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm.

Người lao động có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện nếu cho rằng quyết định kỷ luật không đúng pháp luật. Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình nội bộ rõ ràng để tránh sai sót thủ tục. Việc tuân thủ đúng căn cứ áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý đáng kể.

5. Câu hỏi thường gặp

Người lao động có được từ chối tham gia họp xử lý kỷ luật không?

Trả lời: Theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người lao động có quyền tham gia nhưng nếu vắng mặt không có lý do chính đáng sau hai lần triệu tập thì cuộc họp vẫn được tiến hành. Quyết định kỷ luật vẫn có hiệu lực pháp lý nếu đã tuân thủ đúng trình tự.

Thời hạn ra quyết định kỷ luật là bao lâu?

Trả lời: Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định người sử dụng lao động phải ra quyết định kỷ luật trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm. Trường hợp đặc biệt có thể gia hạn nhưng không quá 60 ngày.

Có thể áp dụng nhiều hình thức kỷ luật cùng lúc không?

Trả lời: Bộ luật Lao động 2019 quy định chỉ được áp dụng một hình thức kỷ luật cho một hành vi vi phạm. Việc áp dụng đồng thời nhiều hình thức là không hợp pháp và có thể bị khiếu nại.

Căn cứ áp dụng trách nhiệm kỷ luật lao động cần được doanh nghiệp nghiên cứu kỹ lưỡng để áp dụng đúng pháp luật. Việc tuân thủ các quy định của Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn giúp doanh nghiệp duy trì môi trường làm việc chuyên nghiệp. Nếu quý doanh nghiệp cần hỗ trợ chi tiết hơn về vấn đề này, hãy liên hệ ACC Long An để được tư vấn kịp thời.